EDİTÖR / malatyayenises.com Haber Merkezi
Siber Güvenlik Başkanlığı, sosyal ağ sağlayıcılarında çocukların korunması, yaş doğrulaması yapılması ve 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen yeni yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımladı. 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik", 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
15 Yaş Altına Sosyal Medya Hizmeti Yasaklandı
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’a dayanılarak hazırlanan yönetmelikle, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması kesin olarak yasaklandı. Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesap açılış talepleri doğrudan reddedilecek. Türkiye'de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar ise yaş doğrulamasından muaf tutulacak; bu kişilerin platformlardan faydalanabilmesi için pasaport bilgileriyle e-Devlet üzerinden istisnai belirteç oluşturulacak.
Yaş Doğrulaması e-Devlet Kapısı Üzerinden Yapılacak
Hesap oluşturma aşamasında kullanıcılardan istenecek yaş doğrulama belirteci, e-Devlet Kapısı üzerinden üretilecek. Kullanıcının talebi üzerine Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından e-Devlet üzerinden kimlik doğrulama yapılarak sunulacak bu belirteç; kişisel veri, kullanıcı adı veya kimliği belirli kılacak başka hiçbir bilgi içermeyecek. Belirteçte yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı ile 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisi yer alacak. Doğrulanmış bir hesabın yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe oluşması durumunda ilgili hesap askıya alınacak ve e-Devlet belirteciyle yeniden doğrulama istenecek.
15-18 Yaş Arasındaki Çocuklar İçin Sıkı Kısıtlamalar
Yaş doğrulamasıyla 15 yaşını doldurduğu ve 18 yaşından küçük olduğu tespit edilen kullanıcılar için platformlarda ayrıştırılmış ve yüksek düzeyde gizlilik içeren özel hizmet modelleri uygulanacak. Çocukların yüksek yararı ile fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişimini korumayı hedefleyen bu düzenleme kapsamında uygulanacak tedbirler şöyle sıralandı:
Gizli Hesap Zorunluluğu: 15 yaşını doldurmuş çocuk hesapları varsayılan olarak gizli sunulacak ve hiçbir şekilde kamuya açık hale getirilemeyecek.
Takipçi Bilgisi Gizlenecek: Paylaşımlardaki takipçi ve takip edilen hesap bilgileri, hesap sahibi çocuk dışındaki kullanıcılar tarafından görülemeyecek.
Mesajlaşma ve Görüldü Kısıtlaması: Çocuk hesabına yalnızca takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek; mesajlarda görüldü bilgisine yer verilmeyecek.
Öneri ve Rehber Senkronizasyonu Yasağı: Çocuk hesapları başkalarına takip için önerilemeyecek, başka hesaplar da çocuğa önerilemeyecek. Ayrıca rehber, kişi listesi veya e-posta defteri gibi kaynaklar iletişim kurma amacıyla senkronize edilemeyecek ve bu veriler işlenemeyecek.
Canlı Yayın ve Ardışık Akış Yasağı: Çocuk hesaplarında canlı yayın açma özelliğine yer verilmeyecek. Görsel içeriklerin kaydırma, dokunma veya kendiliğinden otomatik ve ardışık olarak ekrana gelmesini sağlayan arayüzler ve tasarımlar sunulamayacak.
Ekran Görüntüsü Engeli: Çocukların profil fotoğrafı, hesabı, paylaşımları ve görsellerinin başkaları tarafından ekran görüntüsünün alınmasını engelleyici teknik tedbirler alınacak.
Reklam ve Profilleme Yasağı: Çocuk hesapları bağımlılık geliştirici etkiler barındıramayacak; çocukların davranışlarına göre özelleştirilemeyecek ve kişiselleştirilmiş ticari reklam veya profilleme faaliyetlerine konu edilemeyecek.
Ebeveyn Kontrol Araçları ve Türkçe Desteği
Sosyal ağ sağlayıcıları, anne, baba ve vasi gibi yasal temsilcilerin kullanımına sunulmak üzere Türkçe dil seçeneğine sahip, kolay erişilebilir ebeveyn kontrol araçları oluşturacak. Bu araçlarla ebeveynler; hesap ayarlarını kontrol edebilecek, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik işlemlerini onaya bağlayarak harcama limiti koyabilecek, kullanım süresini sınırlandırıp konum paylaşımını yönetebilecek. Kontrol araçları etkinleştirildiğinde veya değişiklik yapıldığında çocuğa bildirim gönderilecek.
İnsan İncelemeli İtiraz Mekanizması ve İdari Yaptırımlar
Sosyal platformlar; hesapların askıya alınması, kapatılması veya uygulanan tedbirlere yönelik itirazların iletilebilmesi için Türkçe dilinde, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru mekanizması kurmak zorunda olacak. Yapılan başvurular tamamen otomatik sistemlerle değil, anlamlı bir insan incelemesine tabi tutulacak. Süreç sonuçlanana kadar içerik ve kişisel veriler silinmeyecek.
Yönetmelikteki yükümlülükleri yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılarına 5651 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesindeki yaptırımlar uygulanacak. Yaptırım öncesinde aykırılığın giderilmesi için makul süre tanınacak.
Mevcut Hesaplar İçin Son Tarih: 31 Mart 2027
Yönetmeliğin yürürlüğe gireceği 1 Kasım 2026 tarihinden önce açılmış mevcut hesaplar için geçiş süreci belirlendi. Sosyal ağ sağlayıcıları, e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapılmamış mevcut tüm hesaplara 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir defa yaş doğrulama belirteciyle kontrol yapacak. İnceleme sonucunda 15 yaşını doldurmadığı saptanan hesaplar bilgi verilerek kapatılacak ve verileri silinecek; 15 yaşını doldurmuş çocuk hesapları ise ayrıştırılmış hizmet esaslarına geçirilecek. Yönetmelik hükümlerini Siber Güvenlik Başkanı yürütecek.
KAYNAK / malatyayenises.com
