ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşı sonrasında küresel petrol fiyatlarının varil başına 126 doların üzerine çıkmasının ardından, borsada işlem gören sekiz büyük petrol üreticisinin Haziran ayı sonuna kadar olan üç aylık dönemde yaklaşık 93 milyar dolar net kâr elde ettiği bildirildi. Guardian'ın analizine göre söz konusu şirketler; Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron ve ExxonMobil'den oluşuyor.
Petrol Fiyatlarındaki Artış Kârlara Yansıdı
Analize göre şirketlerin toplam kârı geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 50 milyar dolar seviyesinden neredeyse iki katına çıktı. Veriler, sekiz şirketin bahar çeyreğinde dakikada 700 bin doların üzerinde kâr elde ettiğini ortaya koydu. Aynı dönemde şirketlerin toplam piyasa değerinin yaklaşık 600 milyar dolar artarak 3 trilyon doların üzerine çıktığı belirtildi.
Değerlendirmelere göre çatışma nedeniyle yükselen enerji fiyatları ve emisyon kaynaklı iklim krizinin etkileri, petrol şirketlerinin elde ettiği yüksek kârlarla birlikte yeniden tartışma konusu oldu.
En Yüksek Kâr Aramco'dan
Suudi Arabistan'ın devlet petrol şirketi Aramco'nun çeyreklik net gelirini yüzde 34 artırarak 33 milyar doların üzerine çıkardığı bildirildi. Haberde, İran ve Husi güçlerinin insansız hava aracı ve füze saldırıları nedeniyle altyapısında hasar oluşmasına rağmen şirketin yüksek kârlılık açıkladığı kaydedildi.
Carbon Majors veri tabanına göre Aramco'nun tarih boyunca en fazla karbon emisyonuna neden olan şirket olduğu, onu Chevron ve ExxonMobil'in izlediği, Shell ve BP'nin de ilk 10 şirket arasında bulunduğu belirtildi. Ayrıca Suudi Arabistan'ın uzun yıllardır uluslararası iklim politikalarının yavaşlatılmasına yönelik girişimlerde bulunduğu ifade edildi.
BP'nin Kârı İki Katın Üzerine Çıktı
BP'nin Nisan-Haziran döneminde 5,73 milyar dolar kâr açıkladığı, bunun önceki çeyrekteki 2,5 milyar doların iki katından fazla olduğu bildirildi.
Global Witness'tan Patrick Galey, "BP'nin astronomik kârları, bu yıl insanlığın çektiği acılardan kimin kazanç sağladığının skandal bir hatırlatıcısıdır." değerlendirmesinde bulundu.
Galey ayrıca, "Petrol devlerinin, yol açtıkları iklim felaketini onarmak için gereken bedeli ödemelerinin zamanı geldi." ifadelerini kullandı.
BP'nin Enerji Geçişi Yatırımları Azaldı
Friends of the Earth kampanya sorumlusu Rosie Downes ise, "BP bir kez daha devasa karlar elde ederken, milyonlarca hane halkı fahiş enerji faturaları ve hızla kontrolden çıkan iklim kriziyle bedelini ödüyor." dedi.
BP'nin yeni CEO'su Meg O'Neill ise şirketin, arz sıkıntısı yaşanan petrol ürünlerinin daha güvenilir şekilde üretilmesine odaklandığını belirterek kârlarını savundu.
BP'nin geçen yıl başlattığı yeniden yapılanma kapsamında enerji dönüşümü bütçesini yıllık 5 milyar dolardan 1,5-2 milyar dolar seviyesine düşürdüğü, açık deniz rüzgâr santrallerindeki ortaklıklarını devrettiği, ABD'deki kara rüzgârı faaliyetlerini sattığı ve biyogaz ile güneş enerjisi yatırımlarında da satış süreçlerini sürdürdüğü aktarıldı. Kuzey Denizi'ndeki 60 yılı aşkın petrol ve doğalgaz işletmesinin de satışa çıkarıldığı belirtildi.
Shell, Chevron ve ExxonMobil de Yüksek Kâr Açıkladı
Shell'in Katar'daki doğalgaz tesisinde savaşın neden olduğu hasara rağmen net kârını 9,84 milyar dolara yükselttiği ve tarihindeki en yüksek ikinci çeyrek sonucunu açıkladığı bildirildi. Equinor'un kârının ise 1,8 milyar dolardan 3,2 milyar dolara çıktığı kaydedildi.
ABD'de Chevron'un ikinci çeyrekte 12,2 milyar dolar, ExxonMobil'in ise 14,5 milyar dolar net kâr açıkladığı belirtildi. Haberde, ABD Başkanı Donald Trump'ın iki şirketi İran savaşından "çok fazla para kazandıkları" gerekçesiyle eleştirdiği ve kârlarını halka geri vermeleri gerektiğini söylediği aktarıldı. Patrick Galey de bu değerlendirmeye atıfta bulunarak petrol şirketlerini eleştirdi.
Sıcak Hava Dalgaları ve İklim Uyarıları
Avrupa'da bu yaz yaşanan ve bilim insanlarının insan kaynaklı küresel ısınma olmadan "imkânsız" olarak nitelendirdiği sıcak hava dalgasında yaklaşık 20 bin kişinin yaşamını yitirdiğinin tahmin edildiği belirtildi. Bunların yaklaşık 3 bininin yalnızca Mayıs ve Haziran aylarında İngiltere'de gerçekleştiği ifade edildi.
Güney Kore ile Japonya'da 42,5 dereceye ulaşan sıcaklıkların kaydedildiği, Afrika'nın geniş bölümünde de sıcaklıkların yükseldiği aktarıldı.
BM İklim Yüksek Temsilcisi Simon Stiell ise, "Dünya genelinde, iklim kaynaklı felaketler kabus boyutlarına ulaşıyor. Yapılması gereken açık: kömür, petrol ve doğalgazı daha hızlı bir şekilde geride bırakmak, yenilenebilir enerjiyi artırmak ve etkilerin en çok hissedildiği yerlerde insanları korumak." değerlendirmesinde bulundu.
KAYNAK: malatyayenises.com
