EDİTÖR / malatyayenises.com Haber Merkezi
Malatya Kent Konseyi Tarih ve Kültür Mirası Çalışma Grubu, kentin farklı dönemlerine ait tarihi mezarlıkların ve mezar taşlarının tespit edilmesi, korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla “Eski Mezar Alanlarının Belirlenmesi” projesini başlattı. İlk toplantısı Malatya Kent Konseyi Toplantı Salonu’nda yapılan çalışma kapsamında Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerinden kalan mezarlıkların saha araştırmalarıyla belgelenmesi, tescilsiz mezar taşlarının belirlenmesi ve elde edilen bilgilerin dijital ile basılı kültür envanterine dönüştürülmesi hedefleniyor.
İlk toplantı gerçekleştirildi
Projenin ilk toplantısına Malatya Kent Konseyi Tarih ve Kültür Mirası Çalışma Grubu Temsilcisi Orhan Tuğrulca, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt Anıl Fidan, Araştırmacı Uzman Tarihçi B. Bayram Güngör, Malatya Büyükşehir Belediyesi KUDEB’den Fatih Bahçeci ve Emekli Görsel Sanatlar Öğretmeni Fikri Demirtaş katıldı.
Toplantıda Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü öğrencilerinden Veysel Tetik, Fatma İrem Aktaş, N. Sıla Bulut, Mustafa Karaman, Elif Şengün ve Zeynep Temel de yer aldı.
Beş farklı dönemin izleri araştırılacak
Proje kapsamında Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerine ait tarihi mezarlıklar ile mezar taşlarının tespit edilerek kayıt altına alınması planlanıyor.
Çalışmanın özellikle kırsal mahalleler ve köylerde yoğunlaştırılması, bugüne kadar herhangi bir envantere girmemiş tescilsiz mezar taşlarının belirlenerek kültürel miras kayıtlarına kazandırılması amaçlanıyor.
Tuğrulca: “Mezar taşlarını tek tek belgelemek istiyoruz”
Malatya Kent Konseyi Tarih ve Kültür Mirası Çalışma Grubu Temsilcisi Orhan Tuğrulca, projenin yalnızca mevcut mezarlıkların yerlerinin belirlenmesinden ibaret olmadığını söyledi.
Tuğrulca, “Öncelikle Malatya’nın farklı bölgelerinde bulunan tarihi mezarlıkları tespit ederek bunların mevcut durumlarını ortaya koymayı amaçlıyoruz. Sahada yapılacak çalışmalarla mezar taşlarını tek tek belgelemek, kitabeleri okumak, fotoğraflamak ve konumlarını kayıt altına almak istiyoruz.” dedi.
Envanter dışında kalan mezar taşlarının belirlenmesinin önemine dikkat çeken Tuğrulca, “Özellikle bugüne kadar herhangi bir envantere girmemiş tescilsiz mezar taşlarının belirlenmesi bizim için önemli. Bu verileri bir araya getirerek Malatya’nın tarihi mezarlıklarına ilişkin kapsamlı ve sürdürülebilir bir kültür envanteri oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Drone çekimleri ve koordinat çalışmaları yapılacak
Proje kapsamında kaymakamlıklar, muhtarlıklar ve yerel araştırmacılarla iş birliği yapılarak kırsal bölgelerde bulunan tescilsiz mezar taşlarının listelenmesi planlanıyor.
Saha araştırmalarında drone çekimlerinden yararlanılması, mezar alanlarının nokta koordinatlarının belirlenmesi, kitabelerin okunması ve mezar taşlarının fotoğraflanması öngörülüyor.
Bu yöntemlerle hem mezarlıkların mevcut durumunun belgelenmesi hem de ilerleyen süreçte yapılacak koruma çalışmalarına veri oluşturulması hedefleniyor.
Üniversite öğrencileri de sahaya çıkacak
Çalışmanın akademik ayağında üniversitelerin Sanat Tarihi ile Koruma-Onarım bölümlerinde öğrenim gören lisans ve lisansüstü öğrencilerin saha araştırmalarına dahil edilmesi planlanıyor.
Böylece genç araştırmacıların Malatya’nın kültürel mirasının belgelenmesi sürecinde doğrudan görev alması ve saha deneyimi kazanması hedefleniyor.
Tarihi mezarlıklardaki tahribatlar ele alındı
Toplantıda tarihi mezarlıkların karşı karşıya bulunduğu tahribat riskleri de değerlendirildi.
Yeni defin işlemleri, geçmiş dönemlerde yapılan imar ve yol çalışmaları, yoğun otlanma ve bakımsızlık gibi etkenlerin tarihi mezarlıklar açısından risk oluşturduğu belirtildi.
Sancaktar, Kaynarca ve Alacakapı mezarlıklarında geçmiş dönemlerde çeşitli tahribatların meydana geldiği ifade edildi.
Öncelikli alanlarda bakım gündemde
Proje kapsamında öncelikli olarak belirlenecek mezarlıklarda bakım çalışmalarının yapılması da gündeme alındı.
İhtiyaç duyulması halinde gönüllülük esasına dayalı temizlik ve farkındalık etkinliklerinin düzenlenmesi önerildi.
Çalışmalara akademisyenlerin, öğrencilerin ve genç araştırmacıların dahil edilmesiyle hem kültürel mirasın korunması hem de toplumda tarihi mezarlıklara yönelik farkındalığın artırılması amaçlanıyor.
Veriler dijital kültür envanterine aktarılacak
Projenin temel hedeflerinden biri de tarihi mezarlıklara ilişkin mevcut ve yeni elde edilecek bilgilerin sistemli hale getirilmesi.
Saha araştırmalarından elde edilen fotoğraf, koordinat, kitabe ve diğer bilgilerin dijital kültür envanterine aktarılması, ayrıca basılı kaynaklara dönüştürülmesi planlanıyor.
Malatya genelinde tespit edilecek tescilli ve tescilsiz mezar alanlarına ilişkin belgeleme çalışmalarının ilerleyen süreçte bir araya getirilerek bütüncül biçimde değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
Toplantı, saha araştırmaları sonucunda elde edilecek verilerin değerlendirilmesinin ardından projenin sonraki aşamalarına ilişkin yol haritasının netleştirileceğinin belirtilmesiyle sona erdi.
KAYNAK / malatyayenises.com
