Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan “Hayat Tabloları, 2023-2025” bültenine göre, Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi bir önceki döneme kıyasla 0,4 yıl arttı. Yeni doğmuş bir bireyin mevcut ölümlülük risklerine maruz kalması durumunda yaşaması beklenen ortalama yıl sayısı, 2022-2024 döneminde 78,1 yıl iken 2023-2025 döneminde 78,5 yıl oldu.
Kadınların erkeklerden 5,2 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor
Türkiye’de erkeklerin doğuşta beklenen yaşam süresi, 2022-2024 dönemindeki 75,5 yıldan 2023-2025 döneminde 75,9 yıla yükseldi. Kadınlarda ise aynı süre 80,7 yıldan 81,1 yıla çıktı.
Genel olarak kadınların erkeklerden daha uzun süre yaşadığı görülürken, kadınlar ile erkekler arasındaki doğuşta beklenen yaşam süresi farkı 5,2 yıl olarak hesaplandı.
On beş yaşındaki kişilerin kalan yaşam süresi 64,7 yıl
Çalışma çağının başlangıcı olarak kabul edilen 15 yaşındaki kişilerin ortalama kalan yaşam süresi 64,7 yıl oldu.
Bu yaştaki erkeklerin ortalama 62,1 yıl, kadınların ise 67,3 yıl daha yaşaması bekleniyor. Kadınlar ile erkekler arasındaki kalan yaşam süresi farkı bu yaş grubunda 5,2 yıl olarak kayıtlara geçti.
Otuz yaşındaki bir kişinin 50,3 yıl daha yaşaması bekleniyor
Türkiye’de 30 yaşında olan bir kişinin kalan yaşam süresi ortalama 50,3 yıl olarak belirlendi.
Erkekler için bu süre 47,8 yıl, kadınlar için 52,7 yıl oldu. Otuz yaşındaki kadınlar ile erkeklerin beklenen yaşam süreleri arasındaki fark 4,9 yıl olarak hesaplandı.
Elli yaşta kalan yaşam süresi 31,3 yıl
Türkiye genelinde 50 yaşındaki bir kişinin kalan yaşam süresi ortalama 31,3 yıl oldu.
Bu yaştaki erkeklerin ortalama 29 yıl, kadınların ise 33,4 yıl daha yaşaması bekleniyor. Elli yaşındaki kadınlar ile erkekler arasındaki ortalama kalan yaşam süresi farkı 4,4 yıl olarak belirlendi.
Altmış beş yaşındaki kişiler için 18,4 yıl hesaplandı
Türkiye’de 2023-2025 dönemi hayat tablolarına göre, 65 yaşındaki bir kişinin kalan yaşam süresi ortalama 18,4 yıl olarak hesaplandı.
Erkekler için bu süre 16,7 yıl, kadınlar için 20 yıl oldu. Buna göre 65 yaşındaki kadınların, aynı yaştaki erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor.
Eğitim düzeyi yükseldikçe yaşam süresi uzuyor
Türkiye’de eğitim düzeyine göre beklenen yaşam süresi incelendiğinde, eğitim seviyesi yükseldikçe yaşam süresinin de uzadığı görüldü.
Her yaştaki beklenen yaşam süresi, düşük eğitim seviyesine sahip kişilerde daha kısa olurken eğitim düzeyindeki artışla birlikte yaşam süresinin de yükseldiği belirlendi.
Cinsiyete göre yapılan incelemede, hem erkeklerde hem de kadınlarda eğitim düzeyi yükseldikçe beklenen yaşam süresinin arttığı tespit edildi.
Otuz yaşındaki erkeklerde ortaöğretim altı eğitim seviyesine sahip kişiler ile yükseköğretim mezunlarının beklenen yaşam süreleri arasındaki fark 5,1 yıl oldu. Aynı eğitim seviyeleri arasındaki fark, 30 yaşındaki kadınlarda 4,6 yıl olarak hesaplandı.
Doğuşta sağlıklı yaşam süresi 58 yıl oldu
Belirli bir yaştaki kişinin günlük hayatındaki faaliyetlerini sınırlandıracak bir sağlık sorunu olmadan yaşaması beklenen yıl sayısı, “sağlıklı yaşam süresi” olarak tanımlanıyor.
Türkiye’de doğuşta sağlıklı yaşam süresi toplamda 58 yıl olarak hesaplandı. Bu süre erkeklerde 59,1 yıl, kadınlarda ise 56,9 yıl oldu.
Sonuçlara göre erkeklerin doğuşta sağlıklı yaşam süresi kadınlarınkinden 2,2 yıl daha uzun gerçekleşti. Kadınların toplam yaşam beklentisi daha yüksek olmasına rağmen sağlık sorunu olmadan geçirmeleri beklenen süre erkeklerin gerisinde kaldı.
Hayat tabloları ölüm ve hayatta kalma olasılıklarını gösteriyor
Hayat tabloları, ölümlülük tabloları olarak da biliniyor. Bu tablolar, her yaştaki nüfusun ölüm olasılıkları ile hayatta kalma sürelerini ayrıntılı olarak ortaya koyuyor.
Dönem hayat tabloları ise sentetik bir doğum kuşağının, belirli bir dönemde farklı yaş gruplarında görülen ölüm hızlarına maruz kalması durumunda nasıl azalacağını göstermek amacıyla oluşturuluyor.
Bültendeki sonuçlar, 2023-2025 dönemine ilişkin yıllık nüfus ve ölüm verileri kullanılarak hesaplandı. Türkiye için tek yaş hayat tabloları yıllık olarak üretilirken illere ve cinsiyete göre doğuşta beklenen yaşam süreleri belirli dönemler itibarıyla hazırlanıyor.
Eğitim verilerinde bilinmeyen kayıtlar kapsam dışında bırakılıyor
Eğitim durumuna göre beklenen yaşam süresi hesaplanırken eğitim seviyesi bilinmeyen nüfusun hesaplamaların kapsamı dışında bırakıldığı belirtildi.
Eğitim durumuna ilişkin hesaplamalarda Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı kullanılıyor. Veri tabanında Türkiye sınırları içinde ikamet eden, 6 ve daha yukarı yaştaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının tamamladıkları eğitim seviyelerine ilişkin bilgiler yer alıyor.
Hayat tabloları, Türkiye’nin toplam nüfusu ile 81 il için güvenilir, güncel ve sürdürülebilir yaşam süresi göstergelerinin oluşturulması amacıyla idari kayıtlara dayalı olarak hazırlanıyor.
KAYNAK: malatyayenises.com
