Bayram Taşkın'ın göreve gelmesi ile birlikte Battalgazi Belediye Meclisi tarafından Cezmi Kartay Caddesi ve çevresini kapsayan bölge için 43 yıl önce verilen 'İçkili Yer Bölgesi' kararını iptal kararı halk arasında olumlu karşılanırken, içkili eğlence mekanları için şehir dışında bir alanın kısa sürede belirlenerek açılmasının, kent çevresinde ve özellikle Beydağı etekleri ile su başı denilen yerlerde illegal ve kontrolsüz bölgeler oluşmasına da kısmen çözüm olacağı belirtiliyor. Vatandaşlar, kent içerisinde içkili mekanların kapanması, yenilerine izin verilmemesi ve son olarak Cezmi Kartay Caddesi ile ilgili karar nedeniyle, kenar semtlerde, yüksek ve ıssız bölgelerde araçlarla gelerek alkol alan ve asayiş sorunu yaratanlara karşı da Emniyet ve Jandarma'nın denetimlerini artırması gerektiğini bildirdiler.
43 YIL ÖNCE VERİLEN İZİN..
Battalgazi Belediye Meclisi'nin, geçtiğimiz Salı günü Başkan Vekili İdris Boztaş başkanlığında yaptığı Ağustos Ayı toplantısında Cezmi Kartay Caddesi ve çevresini kapsayan "İçkili Yer Bölgesi" kararı, 25 Kasım 1983'te dönemin atamayla gelen Malatya Belediyesi yönetiminin talebi üzerine Vali Yardımcısı başkanlığında, Emniyet Müdürü, Tekel Başmüdürü, Çevre Sağlık Başkan Vekili, Kaçak Takibat Kısım Amirliği, Milli Eğitim Müdürü, Belediye Zabıta Müdürü ile Ticaret ve Sanayi Odası temsilcisinden oluşan "İçkili Yerler Komisyonu" tarafından alınmıştı.
Daha sonraki yıllarda, belirtilen bölge özellikle geceleri olmak üzere Malatya'nın adeta suç merkezi olmuş, bu durum çeşitli aralıklarla yapılan 'asayiş' değerlendirmelerinde de yer almıştı.
RAPORLAR VE KARAR..
Battalgazi Belediye Meclisi'nin izin iptal kararında, bu bölgeye ilişkin şu değerlendirmelere yer verildi:
"25.11.1983 tarihinden, 06.02.2023 deprem tarihine kadar İlimizin merkez konumunda sayılabilecek alanlarda konuşlandırılmış içkili faaliyet konulu işletmelerin faaliyetleri esnasında; cereyan eden asayiş olayları işyeri içerisinde kalmamış, sokağa, mahalleye yayılmış, dolayısı ile vuku bulan olaylar ile hiçbir alakası bulunmayan şehir sakinlerine ve çevre esnafına sirayet etmiştir. Bu gelişen hadiseler telafisi mümkün olmayan sosyal ve ekonomik kayıplara neden olmuştur. Ayrıca bu alan şehrin ortasında kalmış, çevresinde bulunan diğer işletmeler ile bağdaşık ve uyum içerisinde bulunmadığı gibi; farklı faaliyet konuları ile faaliyete alınan işletmelere gelen müşteri ve hareketli nüfusun tedirgin ve güvensizlik ortamının oluşmasına zemin hazırlamıştır.
Malatya İl Emniyet Müdürlüğü, Asayiş Şube Müdürlüğü, tespit tutanakları ve bildirimlerinde Malatya İlinde meydana gelen nitelikli asayiş olaylarının %47’ si içkili alan bölgesinde meydana geldiği gibi aranan şahısların bu alanda toplanarak suç ve suçun oluşumuna zemin hazırlanması noktasında bir merkeze dönüştüğü paylaşılan bilgi ve belgeler sonrasında anlaşılmıştır.
İl Emniyet Müdürlüğüne şu anki; İçkili Yerlerin, asayiş ve emniyet açısından değerlendirilmesi hususu talep edilmiş, 28.01.2026 tarihli İl Valisi adına ve İl Emniyet Müdürü adına imzalı ve onaylı görüşte asayiş olay kayıtları, devriye ve denetim faaliyetleri neticesinde; Mevcut içkili yer bölgesinin bulunduğu alanların nitelikli asayiş olaylarının yaşandığı yer olarak tespit edildiği, cinayet, kavga, yaralama, tehdit, hakaret, gürültü ve çevreyi rahatsız etme olaylarının sürekli olarak cereyan ettiği hususu bildirilmiştir.
İÇKİLİ İŞLETME SAHİPLERİ DE ŞİKAYETÇİ..
Tespit edilen hususlar dahilinde içkili alan bölgesindeki işletme sahipleri ile 12.11.2025 ve 08.01.2026 tarihlerinde yapılan görüşmelerde; “Deprem sonrası birçok işletmenin yıkık, ağır hasar, orta hasar ve ilan edilen rezerv alanı içerisinde kalma sebebi ile faaliyetlerini sürdüremedikleri bu sebeple ekonomik kayıp ve geçim sıkıntısı yaşadıklarını belirtmişlerdir. Şu anki içkili alan bölgesinde faaliyet göstermek istemedikleri, denetimi kolay şehir ile iç içe olmayan; İl merkezi (çarşı) sınırları dışında kalan yeni bir alana taşınmak veya faaliyetlerini belirlenecek yeni bir yerde sürdürmek istedikleri” yönünde beyan ve talepte bulunulmuştur.
Hal böyle iken;
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Tanımlar Başlıklı 4’ üncü maddesinin “h” fıkrasında “İçkili yer bölgesi: Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından valilik veya kaymakamlığın görüşü alınarak tespit edilen ve içerisinde şarap ve bira dahil her türlü alkollü içeceğin verilebileceği işyerlerinin açılabileceği bölgeyi” hükmü belirtilmiş;
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yeri İçkili yer bölgesinin tespiti Başlığının;
Madde 29- İçkili yer bölgesi, mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit edilir.
İçkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamaz.
İçkili yer bölgesi olarak tespit edilemeyecek yerler;
Madde 30- İçkili yer bölgesi;
a) Hükümet binaları, hapishane ve ıslah evleri; her türlü mabet, dini kurum ve kuruluşlar; sanat müesseseleri, maden ocakları, inşaat yerleri; patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesisleri yakınında,
b) Konaklama yerleri hariç olmak üzere, otoyolları ve karayollarının her iki tarafında sınır çizgisine iki yüz metreden yakın mesafe içinde,
c) Otogar ve otobüs terminallerinde,
d) Resmî ve özel okul binaları, ilk ve orta öğretim öğrencilerinin barındığı öğrenci yurtları ile anaokullarına yüz metreden yakın mesafe içinde, tespit edilemez.
222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamına girmeyen eğitim-öğretim kurum ve tesisleri ile öğrenci yurtları ve (a) bendinde belirtilen yerler için mahallî şartlar dikkate alınarak belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından belirli bir mesafe, tayin ve tespit edilir.
Karar ve krokinin hazırlanması
Madde 31- Tespit edilen içkili yer bölgesi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından karar şeklinde tutanağa geçirilir ve karara adres bilgilerinin bulunduğu tasdiklenmiş ölçekli kroki eklenir.
Mesafe ölçümü
Madde 34- Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır.(1)
Bu tür yerlerin açılmasına izin verilirken, o yerin en az yüz metre civarında okul bulunup bulunmadığının yanı sıra bu işyerlerinin özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları ile aynı binada olup olmadığı ve içkili yer bölgesinde bulunup bulunmadığı yetkili idarelerce tespit edilir.
EMNİYET, ASAYİŞ, GENEL AHLAK VE KAMU DÜZENİ AÇISINDAN UYGUN DEĞİL..
25.11.1983 tarih ve 2 no.lu karar ile şu anki “İçkili Yer Bölgesi” görüşe sunulmuş Mülki İdare Amirin imza altına aldığı, 28.01.2026 tarihli bildirilen ayrıntılı görüş raporunda mevcut alanın Emniyet, Asayiş, Genel Ahlak ve Kamu Düzeni açısından uygun olmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir.
Yukarıda sıralanan hususlar doğrultusunda bu güne kadar ertelenerek çözüme kavuşturulamamış, ancak şuan çözümlenebilmesi için her şartın olgunlaştığı, bu muğlak durumun, sonuçlandırılma halinin; İşyeri sahiplerinin menfaatine olduğu gibi, Malatya ilimizin de genel ahlak ve kamu düzenine önemli katkılar sunacağı, çarşı merkezi olarak bilinen yerlerin marka değeri ve şehir prestijinin artacağı kabul edilmesi gereken bir gerçekliktir.
Malatya ilimizin kamu düzeni sorunu haline gelen bu vaziyetin çözüme kavuşturulabilmesi için, Yönetmelik gereği yetki ve sorumluluğu bulunan Belediye Meclisinde gündeme alınarak, daha önceden alınan kararın iptali ile ilgili nihai takdir yetkisinin kullanılması halinde; İçkili Yer Bölgesi statüsünü tamamen ortadan kaldırılmasını ön gören maddeler aşağıda sıralanmıştır:
RUHSATLAR DA İPTAL..
1) 06.12.2012 tarihli ve 28489 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6360 sayılı “On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile Battalgazi İlçe sınırları belirlendikten sonra, Battalgazi Belediye Başkanlığı sorumluluk alanı içerisinde kalan; 25.11.1983 tarihli ve 2 no.lu İçkili Yer Bölgesi’nin günümüz şartları içerisinde ve Yeni Çarşı düzeninde, uygulanabilirliği kalmadığı için Battalgazi ilçe sınırları içerisinde kalan kısmının tümüyle iptal edilerek geçerliliğinin ortadan kaldırılmasına;
2) 25.11.1983 tarihli ve 2 no.lu İçkili Yer Bölgesi kararı ekinde bulunan Şehir Plancısı Kenan UNAT tarafından hazırlanarak çizilen İmar İşleri Müdürü İsmail ERDEM tarafından onaylanan Malatya Vilayetine Ait 1/5000 ölçekli İçkili Yerleri gösterir Haritanın Battalgazi Belediye Başkanlığımız sorumluluk alanı içerisinde kalan kısım ve alanlarının tümüyle iptal edilerek geçerliliğinin ortadan kaldırılmasına;
3) Battalgazi Belediye Başkanlığımız sorumluluk alanını gösterir 25.11.1983 tarihli ve 2 no.lu İçkili Yer Bölgesi kararı haricinde; İl Emniyet Müdürlüğü veya (Mülga) Malatya Belediyesi arşiv kayıtlarında bulunması muhtemel Battalgazi Belediye Başkanlığımız sorumluluk alanını işaret eden “İçkili Yer Bölgesi” konulu evrak, karar, kroki, harita ve benzeri dokümanların tarih, karar sayılarına bakılmaksızın tümüyle iptal edilmesi; İşyeri Açma Çalışma Ruhsat başvuru aşamasında bu tür evrakların sunulması halinde geçersiz sayılmasına;
4) İçkili Yer Bölgesi olarak bilinen yerde daha önceden faaliyette iken meydana gelen depremler sonucu; Yıkık, Ağır Hasar alarak fiziki varlığı sona ermiş binalarda yer almış işletmelere ait; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarının başka bir bağımsız bölümde ve adreste kullanılamayacağı için; Yönetmelik gereği, Başkanlık Makamı Olur’u ile iptal edilerek geçerliliğinin ortadan kaldırılmasına;
5) İçkili Yer Bölgesinin tümüyle iptal edilmesi yönündeki karar alınmazdan önce, İçkili Yer Bölgesi içerisinde kalan mer’i mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmeye alınarak, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile ruhsatlandırılan, vuku bulan depremlerden etkilenmeyerek faaliyetine devam eden işletmelere ait, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat haklarının saklı kalarak iptal edilmemesi; Hak mahrumiyetini önlemek için ruhsat iptal işlemi yapılmayan işyeri ruhsatlarının, aynı adrese aynı faaliyet konusu adı altında farklı kişi veya şirket adına başkaca bir işyeri ruhsatı düzenlenmemesi, mevcut ruhsatların yenileme, devir, intibak gibi işlem uygulamasına kapatılması, devamını sağlayacak iş ve işlemlerin tesis edilmemesine;
6) İçkili Yer Bölgesinin tümüyle iptalinden sonra hakları saklı bulunmayan işletmelere ait açık içki sunumunu sağlayan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından düzenlenen (TABDK) belgelerinin iptal edilerek geçerliliğinin ortadan kaldırılabilmesi için, alınan kararın ilgili ve yetkili kurum ile paylaşılmasına;
YENİ İÇKİLİ BÖLGE TESPİTİ..
7) İçkili Yer Bölgesinin tümüyle iptalinden sonra, faaliyette bulunması muhtemel işyerlerinin mağduriyet yaşamaması için “Yeni İçkili Yer Bölgesinin” tahsisi ve belirlenmesi noktasında; 23.07.2004 tarih ve 25531 Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’ nun, Madde 7- Büyükşehir Belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları başlığının; (i) bendi gereğince;
Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak; ağaçlandırma yapmak; gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; inşaat malzemeleri, hurda depolama alanları ve satış yerlerini, hafriyat toprağı, moloz, kum ve çakıl depolama alanlarını, odun ve kömür satış ve depolama sahalarını belirlemek, bunların taşınmasında çevre kirliliğine meydan vermeyecek tedbirler almak; büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak. hükmü belirtilmiştir. Maddesi uyarınca Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Meclisine sunulmak üzere alınan iptal karar ile birlikte diğer bilgi, belge ve raporların hazırlanarak Büyükşehir Meclis gündeminde değerlendirmeye alınmasına katkı sağlamak;
8) Battalgazi Belediye Başkanlığımız sorumluluk bölgesi içerisinde kalan ve tümüyle iptal edilmesini sağlayan kararın, Tebligat Kanunu usul ve esasları dahilinde kalınarak, ilan ve yayımına yarayacak sistemin oluşturulması, bu şekli ile işyeri sahipleri ve hemşerilerimizin bilgilendirilmesinin sağlanmasına” denilmektedir.
Mecliste yapılan müzakere sonucunda; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu, 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 3572 sayılı Kanun ile 10.08.2005 tarihli 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri dayanak kabul edilerek, sunulan rapor ve sıralanan maddelerin kabulüne Belediye Başkanlığımız sorumluluk alanını kapsayan “İçkili Yerlerin” tümüyle iptal edilmesine.."
YENİ YER BELİRLEME SORUNU..
Bu arada, il merkezindeki içkili yer bölgesi kararının iptalinin ardından, içkili eğlence mekanları için kent dışında yeni bir alan oluşturulmasına ilişkin karara karşın, bunun zorluğu da geçmişte yaşananlardan dolayı hatırlarda yer alıyor.
Cezmi Kartay Caddesi'ndeki içkili yerlerin kaldırılması yıllar önce gündeme geldiğinde, Elemendik Bölgesi ve Cumhuriyet Örnek Köy civarı düşünülmüş, ancak bölge sakinlerinin olumlu bakmaması yüzünden bu girişimlerden sonuç alınamamıştı.
12 YIL ÖNCE DE GÜRKAN SÖZ VERMİŞTİ AMA..
Cezmi Kartay bölgesindeki içkili eğlence yerleri ile ilgili sorun zaman zaman gündeme gelirken, 2014 yılında da dönemin Battalgazi İlçesi'nde AKP'den yeniden belediye başkan adayı olan Selahattin Gürkan da, bu konuyla ilgili açıklamalarda bulunmuştu.
2019'a kadar Battalgazi, bu tarihten sonra da Mart 2024'e kadar Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinde bulunan Gürkan, Mart 2014'te yaptığı açıklamada vatandaşların Cezmi Kartay ile ilgili kendilerine şikayetlerde bulunduğunu kaydederek, "Eğlence yerlerinin zaman içerisinde çevreyi ve orada ikamet eden vatandaşları rahatsız ettiği yönünde şikayetler var. Malatya Belediye Başkanımız burayla ilgili belirli bir çalışma sürecine girmişti. Belediye Başkanımız Ahmet Çakır ile bu konuyu görüştük. Buranın rehabilite edilmesi veya başka bir alana alınması noktasında ortak fikir çıktı. Sizlerin ve oradaki eğlence yerlerinin sahiplerinin de fikirlerini alarak, kimseyi mağdur etmeden, herkesin memnun olabileceği bir uygulamayı gerçekleştireceğiz" şeklinde konuşmuş, ancak bu konuda herhangi bir çalışma yapmamıştı.
KOD: malatyayenises.com
