ALAMANCI ÇOCUKLARI
Okulların kapanmasıyla birlikte İrfan’ın yaz tatili heyecanı başlamıştı. Birkaç gün sonra annesi Saniye ve kız kardeşi Hülya’yla birlikte babası Müslüm’le vedalaşıp memlekete doğru yola çıkacaktı. Babası işinden dolayı Manisa’da kalacak, ailesiyle bir süre sonra buluşacaktı.
Yolculuk günü geldiğinde aile hep birlikte Manisa Garı’na gitti. Perona yanaşan trene bindiler, bavullarını yerleştirdiler. Tren hareket etmeden önce Müslüm, eşiyle çocuklarına son kez tembihte bulundu. Annenizin sözünden çıkmayın. Ben de işlerimi ayarlayıp yaklaşık iki hafta sonra yanınıza gelirim.
İrfan babasına baktı. Baba, sen de hemen gelsene!
Müslüm oğlunun başını okşadı. İşlerimi bitireyim, geleceğim. Siz anneannenle dedenizin yanında kuzenlerinizle güzelce vakit geçirin.
Tren hareket edince İrfan pencereden babasına el salladı. Müslüm, tren gözden kayboluncaya kadar peronda bekledi. İrfan ise bir süre daha geriye bakıp sonra koltuğuna yerleşti.
Onun için bu yolculuk, yalnızca Manisa’dan Hasançelebi’ye gitmek değildi. Anneannesini, dedesini, kuzenlerini ve diğer akrabalarını görecek, köyde yaşıtlarıyla oynayacak, yaz tatilinin tadını çıkaracaktı.
Tren Ankara Garı’na ulaştığında karşılaştığı kalabalık İrfan’ın dikkatini çekti. Ellerinde bavullarla koşuşturanlar, yakınlarını karşılayanlar, vedalaşanlar… Garın içinde herkesin ayrı bir telaşı vardı.
Saniye, Kayseri yönüne gidecek trenlerini beklerken tanıdık bir ses duydu. Saniye! Siz de mi buradasınız?
Seslenen, İrfan’ın halası Fatma’ydı. Yanında oğlu Ali ve gelini İnsaf da vardı. Onlar da memlekete gitmek üzere Ankara Garı’na gelmişlerdi.
Saniye sevinçle onlara sarıldı. Ne güzel oldu karşılaştığımız! Birlikte gideriz artık.
Fatma, çocukların başını okşadı. Hoş geldiniz bakalım. İrfan, sen iyice büyümüşsün! Hülya da öyle. Yolculuk nasıl geçti?
İyi geçti hala, dedi İrfan. Ama daha çok yolumuz var mı?
Ali, bavulları göstererek araya girdi. Bu kadar eşyayla köye değil, sanki başka bir ülkeye taşınıyoruz!
İnsaf gülerek karşılık verdi: Çocukların ihtiyacı olur, büyüklerin de eksikleri çıkar. Sen bavulları taşımaya yardım et de gerisini düşünme!
Ali bavullardan birini kaldırdı. Peki, peki! Yolculuk bitmeden hepimizin kolu kopmasın da…
Büyüklerin sohbeti sürerken İrfan, akrabalarıyla karşılaşmanın sevincini yaşıyordu.
Tren, Anadolu’nun ovalarından ve bozkırlarından geçerek yoluna devam etti. İstasyonlarda duruyor, yolcularını indirip bindirdikten sonra yeniden hareket ediyordu. İrfan zaman zaman pencereden dışarı bakıyor, zaman zaman annesine dönüp soruyordu: Anne, Hasançelebi’ye ne zaman varacağız?
Daha biraz yolumuz var oğlum. Sabret, varırız.
Uzun yolculuğun ardından Sivas Garı’nı geçtiler ve nihayet Hasançelebi İstasyonu’na ulaştılar.
Trenden indiklerinde onları karşılamaya gelen köylüler ve akrabalarla selamlaşıp kucaklaştılar. O yıllarda köylerle istasyon arasındaki ulaşım bugünkü gibi değildi. Herkesin otomobili yoktu; taksi bulmak da kolay değildi. Köylüler, trenle gelen yakınlarını karşılamak ve eşyalarını taşımak için eşekleriyle, katırlarıyla istasyona gelirlerdi.
Bavullar eşeklerin ve katırların sırtına yerleştirilirken çocuklar çevreyi seyrediyordu. Bir yandan selamlaşmalar sürüyor, diğer yandan herkes kendi eşyasının peşine düşüyordu.
Şu bavul bizimdi, diye seslendi Saniye.
Merak etme kızım, hepsini yükleriz, dedi köylülerden biri. Siz çocuklarla önden gidin.
Hazırlıklar tamamlanınca grup Hasançelebi’ye doğru yola koyuldu.
Köye vardıklarında yolları ayrıldı. Fatma, Ali ve İnsaf Köylüköyü’ne doğru giderken Saniye de çocuklarıyla birlikte annesi Ayşe ile babası Hasan’ın evine yöneldi. Müslüm yaklaşık iki hafta sonra gelecekti. O zamana kadar Saniye, İrfan ve Hülya anneanneleriyle dedelerinin yanında kalacak, babaları geldiğinde hep birlikte köye geçeceklerdi.
İrfan, evin kapısına geldiklerinde annesinin elini bırakarak öne geçti. Ayşe, kapıda kızını ve torunlarını görünce yüzü aydınlandı. Hoş geldiniz yavrularım! Yol yorgunusunuzdur. Hadi, içeri geçin.
Saniye annesine sarıldı. Hoş bulduk anne. Yol biraz uzun sürdü ama çok şükür geldik.
Hasan da torunlarını yanına çağırdı. Gel bakalım, benim delikanlım! İrfan, sen ne zaman bu kadar büyüdün?
İrfan dedesine sarıldı. Dede, sen de hiç değişmemişsin!
Hasan kahkaha attı. Öyle mi? Demek ki yaşlanmıyoruz!
Evin içi kısa sürede konuşmalarla ve gülüşmelerle doldu. Yol yorgunluğu bir yana, herkes birbirine anlatacaklarını sıralamaya başlamıştı.
Ayşe ile Hasan’ın evinde İrfan’ı yalnızca anneannesiyle dedesi değil, teyzesi Melek’in çocukları da bekliyordu. Melek ve eşi İsmet, geçimlerini sağlamak ve çocuklarına daha iyi bir gelecek hazırlamak için Almanya’ya gitmişlerdi. Çocukları Mustafa, Zeynep ve Müzeyyen ise anneanneleriyle dedelerinin yanında kalıyordu. Melek’in büyük kızı Muazzez de öğrenimi nedeniyle Almanya’daydı.
O yıllarda Almanya’ya çalışmaya gidenlere, orada yaşayanlara ve ailelerine halk arasında çoğu zaman “Alamancı” denirdi. Birçok aile, daha iyi şartlarda yaşayabilmek için memleketinden ayrılıyor; geride kalan çocuklar ise büyükanne ve büyükbabalarının yanında büyüyordu.
İrfan, bu durumun nedenlerini yetişkinler gibi değerlendirecek yaşta değildi. Onun için Mustafa, Zeynep ve Müzeyyen birlikte oynayabileceği kuzenleriydi. Aynı evde kalmak, gün boyunca onlarla vakit geçirmek hoşuna gidiyordu.
Ertesi sabah Ayşe’nin sesiyle uyandılar. Anneannesi çoktan işe koyulmuştu. Keçilerini sağmış, sütlerini almış, ardından hayvanları otlatmaya göndermişti. Köyde hayat erkenden başlar, evin işleri sırayla yapılırdı.
Ayşe, Saniye’yi yanına çağırdı. Kızım, kahvaltıyı hazırlayalım. Çocuklar da uyansın, sofraya oturalım.
Saniye mutfağa geçti. Birlikte sofrayı hazırlamaya başladılar. İrfan ise yataktan kalkıp mutfağa geldiğinde sofraya konulan yiyecekleri görünce keyiflendi.
Masada taze keçi sütü, bahçedeki güllerden yapılmış reçel, sıcak suda yumuşatılmış peynir, zeytin ve helva vardı. Bir de önceden pişirilip nemlendirilerek yumuşatılan ve kurumaya bırakılan sac ekmeği sofradaki yerini almıştı.
Ayşe, torunlarının önüne ekmek koydu. Hadi bakalım, güzelce yiyin. Daha önümüzde uzun bir gün var.
Mustafa hemen araya girdi: Nine, ben çok acıktım. Bana biraz daha ekmek ver.
Al oğlum, al. Ama sonra da “Doydum, yiyemiyorum,” demek yok!
Hasan gülerek söze karıştı: Bunlar böyle yerlerse yakında evde yiyecek bir şey bırakmazlar.
Saniye annesine yardım ederken İrfan da kahvaltısını iştahla yaptı. Köy ürünlerinin tadı ona çok güzel geliyordu. Özellikle sac ekmeğini reçele batırarak yemeyi sevmişti.
Kahvaltıdan sonra Hasan, ayakkabı tamiri yaptığı dükkânına gitmek üzere hazırlandı. Geçimini el emeğiyle sağlıyordu.
İrfan, istersen bugün dükkâna uğrayın, dedi dedesi. Bakalım ayakkabılar nasıl tamir ediliyor, görürsün.
Gelirim dede. Ama önce Mustafa’yla biraz dolaşabilir miyim?
Dolaş tabii. Yeter ki akşam olmadan eve dönün.
İrfan, Mustafa’yla birlikte köyün içine doğru yürüdü. Mustafa onu arkadaşları Ali ve Ünal’la tanıştıracaktı. Bir süre sonra çocukların yanına ulaştılar.
Mustafa arkadaşlarına seslendi: Ali, Ünal! Bakın, size kuzenim İrfan’ı getirdim. Bir süre bizimle kalacak.
Ali gülümseyerek İrfan’a döndü. Hoş geldin. Nereden geldin?
Manisa’dan geldik, diye cevap verdi İrfan.
Ünal merakla sordu: Orada mı yaşıyorsunuz?
Evet. Babamın işi orada. Yaz tatilinde memlekete geldik.
Mustafa araya girdi: İrfan bizimle kalacak. Artık oyunlarda bir kişi daha fazlayız.
Ali hemen karşılık verdi: İyi oldu. Ama önce bakalım top oynayabiliyor mu?
İrfan gülümsedi. Oynayabiliyorum. İsterseniz deneyelim.
Çocuklar kısa sürede oyuna daldılar. Köyün sokaklarında dolaştılar, birbirlerine şakalar yaptılar. İrfan yeni arkadaşlarının yanında kendisini rahat hissetmeye başlamıştı.
Bir süre sonra dinlenmek için gölgeye oturdular. Sohbet sırasında Ali, babasının Almanya’da çalıştığını anlattı. Benim babam Almanya’da. Para kazanmak için gitti. Biz de burada dedemle ninemin yanında kalıyoruz, dedi.
Ünal da söze karıştı. Benim annemle babam da orada. Bazen geliyorlar ama sonra yine gidiyorlar.
İrfan şaşkınlıkla sordu: Peki, onları özlemiyor musunuz?
Ali başını salladı. Özlemez olur muyuz? Hem de çok özlüyoruz. Ama çalışmaları gerekiyor.
Ünal, yerdeki küçük bir taşı ayağıyla kenara itti. Annemle babam geldiğinde ev çok güzel oluyor. Gittiklerinde ise sanki ev sessizleşiyor.
İrfan bir süre düşündü. Benim babam da Manisa’da kaldı. Ama iki hafta sonra gelecek.
İki hafta çok değil, dedi Mustafa. Biz bazen aylarca bekliyoruz.
Ali de ekledi: Bazı çocuklar anne babalarının yanına Almanya’ya gidiyor. Ama oraya alışamayanlar da var. Dili bilmiyorlar, arkadaşları olmuyor. Bazıları yeniden köye dönüyor.
Orası kötü mü peki? diye sordu İrfan.
Ünal omuz silkti. Kötü değilmiş. Ama insan alıştığı yerden ayrılınca zorlanıyor.
Mustafa, arkadaşlarının sözünü kesti. Hadi, yeter bu kadar konuşma! Biz oyunumuza devam edelim.
Çocuklar yeniden ayağa kalkıp oyuna döndüler. İrfan da onlarla birlikte koşmaya başladı. Ancak arkadaşlarının anlattıkları aklının bir köşesinde kalmıştı. Kendi babasının dönüşünü bekleyecekti ama Ali ile Ünal’ın bekleyişi çok daha uzundu.
Aradan bir hafta geçmişti. İrfan yine Mustafa, Ali ve Ünal’la köyün içinde vakit geçiriyordu. Her zamanki gibi oyun oynuyor, şakalaşıyorlardı.
Derken komşu çocuklardan biri soluk soluğa koşarak yanlarına geldi. Doğruca Mustafa’ya yöneldi. Müjdemi isterim!
Mustafa merakla ona döndü. Ne müjdesi? Söyle bakalım, ne istersen vereceğim!
Çocuk gülerek haberini verdi: Annen geldi! Gözün aydın!
Mustafa bir an durdu, sonra yerinden fırladı. Gerçekten mi? Ne zaman geldi?
Eve gelmiş işte! Hadi, koş!
Mustafa hiç beklemeden eve doğru koşmaya başladı. İrfan da ardından baktı. Ali ile Ünal’ın yüzlerindeki ifade ise değişmişti. Biraz önce gülüşen çocuklar sessizleşmişti.
Ali, kendini toparlamaya çalışarak konuştu: Bizimkiler de yakında gelir.
Ünal başını salladı. İnşallah. Belki bayrama kadar gelirler.
İrfan ne söyleyeceğini bilemedi. Bir süre daha arkadaşlarıyla oturduktan sonra eve döndü.
Evin içinde sevinçli bir kalabalık vardı. Mustafa annesi Melek’e kavuşmuştu. Zeynep ve Müzeyyen de annelerinin yanına sokulmuş, ona sarılıp duruyorlardı. Melek, çocuklarının saçlarını okşuyor, yüzlerine bakıp tek tek hâllerini soruyordu. Mustafa, sen ne kadar büyümüşsün! Zeynep, saçlarını mı uzattın? Müzeyyen, okul nasıl gidiyor?
Çocuklar aynı anda konuşmaya başlayınca Melek gülerek onları durdurdu. Bir dakika, bir dakika! Hepinizi dinleyeceğim. Ama sırayla konuşun, yoksa hiçbir şey anlayamayacağım.
İrfan da yanlarına yaklaştı, Melek’in elini öptü. Hoş geldin teyze.
Hoş bulduk yavrum. Sen de hoş geldin. Nasılsın?
İyiyim teyze.
Mustafa ise annesinin yanından ayrılmıyordu. İrfan onunla konuşmak istediğinde Mustafa kısa cevaplar veriyor, yeniden annesine dönüyordu. İrfan bir süre sonra kuzeninin dikkatinin kendisinde olmadığını fark etti. Onunla birlikte oyun oynadığı günler geride kalmış gibi geldi. Yine de Mustafa’nın annesine kavuştuğu için böyle davrandığını biliyordu.
Melek’in gelişi çocukları sevindirmişti ama babaları İsmet’in yokluğu hâlâ hissediliyordu. Muazzez de öğrenimi nedeniyle Almanya’da kalmıştı. Melek, çocuklarına sarılırken onların sorularını cevaplıyor, bir yandan da eşiyle büyük kızının durumunu anlatıyordu.
İrfan, bir ara Melek’e sordu: Teyze, sen Almanya’dan bugün mü geldin?
Evet yavrum. Sabah erkenden uçağa bindim. Ankara’ya indim, oradan otobüsle Sivas’a, sonra Malatya’ya geçtim. Akşam da buraya ulaştım.
Bir günde mi geldin?
Evet. Yol uzun ama çocuklarıma kavuşacağımı düşününce insan yorulduğunu unutuyor.
Mustafa hemen annesinin koluna girdi. Anne, bu sefer ne kadar kalacaksın?
Melek oğlunun yüzüne baktı. Elimden geldiğince kalacağım oğlum. Ama babanın işi var, benim de bazı işlerim var. Bakalım, zaman ne gösterecek.
Mustafa’nın yüzü biraz düştü. Keşke hep burada kalsan.
Melek oğlunun saçlarını okşadı. Ben de sizinle hep birlikte olmak isterim. İnşallah bir gün hepimiz için daha kolay olur.
İrfan, Melek’in yolculuğunu kendi yolculuklarıyla karşılaştırdı. Onlar Manisa’dan trenle gelmiş, yol boyunca birçok istasyonda durmuşlardı. İki günde ancak gelebilmişlerdi. Melek ise Almanya’dan sabah yola çıkmış, akşam çocuklarının yanına ulaşmıştı.
O sırada Ali ile Ünal’ın söyledikleri de aklına geldi. Mustafa annesine kavuşmuştu; arkadaşlarıysa hâlâ kendi anne babalarının yolunu gözlüyordu.
Bir süre sonra çocuklar yeniden konuşmaya, Melek de evdekilerle hâl hatır sormaya başladı. İrfan ise o gün, anne babalarından uzakta yaşayan çocukların hayatlarının birbirine benzese de her birinin ayrı bir hikâyesi olduğunu düşünüyordu.
Akşam olmuş, evde tatlı bir telaş başlamıştı. Melek bavulunu açarak Almanya’dan getirdiği hediyeleri çıkarmaya başladı. Mustafa, Zeynep ve Müzeyyen merakla annelerinin çevresine toplandılar.
Bakalım, kim ne istiyor? diye sordu Melek.
Mustafa hemen öne atıldı. Önce benimkini ver anne!
Zeynep gülerek kardeşine takıldı. Sanki evde en çok sen özledin anneni!
Mustafa karşılık verdi: Ben en büyük oğluyum, önce benimki verilecek!
Melek gülerek araya girdi. Hepinize yetecek kadar getirdim. Kavga etmeyin bakalım.
Çocuklarına hediyelerini verdikten sonra annesi Ayşe ile babası Hasan’a da getirdiği armağanları sundu. İrfan ile Hülya’yı da unutmamıştı; ikisine birer çikolata verdi. Kardeşi Saniye’ye kokulu sabun, şampuan ve bir eşarp getirmişti. Köydeki diğer akrabaları için de ufak tefek hediyeler almış, kendisini hoş geldin demek için ziyaret edecek olanlara vermek üzere birkaç parça eşyayı ayrıca ayırmıştı.
İrfan çikolatayı elinde çevirerek sordu: Teyze, bunlar Almanya’da mı yapılıyor?
Bazıları orada yapılıyor, bazıları başka ülkelerden geliyor. Ama sen şimdi nerede yapıldığını değil, tadını düşün!
Mustafa hemen kendi çikolatasını açtı. Ben tadına bakmaya başladım bile!
Ayşe çocuklara baktı. Yavaş yiyin bakalım. Akşam yemeğini de yer bırakın.
Hasan, elindeki hediyeyi incelerken kızına döndü. Kızım, bizi de düşünmüşsün. Eksik olma.
Siz benim annemle babamsınız baba. Sizi düşünmez olur muyum?
O gece geç saatlere kadar oturdular. Melek Almanya’daki yaşamından söz ediyor, Ayşe ile Hasan köyde olup bitenleri anlatıyordu. Saniye de arada konuşmaya katılıyor, eski günleri hatırlatıyordu.
Hasan, kızına sordu: İsmet’in işi nasıl? Sağlığı yerinde mi?
Çok şükür baba, iyi. Selamı var. Bu yıl işi nedeniyle gelemedi. Muazzez de biliyorsunuz okula gidiyor, orada buradaki gibi tatil değil.
Ayşe biraz iç çekti. İnsan evlatlarının hepsini bir arada görmek istiyor. Neyse ki sen geldin, çocukları da gördük.
Melek annesinin elini tuttu. İnşallah bir dahaki gelişimizde hep birlikte geliriz anne.
Hasan ile Ayşe, çocuklarını ve torunlarını bir arada görmekten mutluydu. Arada bir birbirlerine bakıp gülümsüyor, sohbeti dinliyorlardı. Geç saatlere kadar süren konuşmaların ardından herkes dinlenmek üzere odasına çekildi.
Ertesi sabah komşular Melek’e hoş geldin demek için geldiler. Hâl hatır soruldu, köyden haberler konuşuldu. Daha sonra Melek, köydeki yaşlı akrabalarını ziyaret ederek onların da gönlünü aldı.
Akşam olduğunda çocuklarını yanına çağırdı.
Çocuklar, yarın sabah erkenden Hekimhan’a gideceğiz. Bu yüzden bu akşam erken yatın.
Mustafa hemen sordu: Anne, çarşıya da gidecek miyiz?
Tabiki gideceğiz. Ama önce benim bankada ve hükümet konağında halletmem gereken işler var.
Zeynep meraklandı. Biz de seninle gelecek miyiz?
Elbette. Saniye teyzeniz de sizinle olacak. İşlerimi bitirince buluşuruz.
Mustafa heyecanla İrfan’a döndü. Dondurma yiyeceğiz!
İrfan gülümsedi. Sen yiyeceksin. Ben fazla yiyemiyorum, bademciklerim şişiyor.
Biraz yersin, dedi Mustafa. Bir dondurmadan bir şey olmaz!
Çocuklar gülüşerek odalarına geçtiler. Yere serilmiş döşeklere uzanıp yorganlarını üzerlerine çektiler. Sabah Hekimhan’a gidecek olmanın heyecanıyla bir süre daha fısıldaşmaya devam ettiler.
Önce dondurma, sonra çarşıyı gezeriz, dedi Mustafa.
Belki annem bize başka şeyler de alır, diye karşılık verdi İrfan.
Sen de ne alacağını şimdiden düşünmüşsündür!
Düşünmek bedava!
İkisi de güldü. Bir süre sonra konuşmaları azaldı ve uykuya daldılar.
Ayşe nine, her zamanki gibi gün ağarmadan kalkmıştı. Bu sabah çocukları da erkenden uyandırması gerekiyordu.
Haydi bakalım, kalkın! Otobüsü kaçırmayın, diye seslendi.
Mustafa yorganı başına çekti. Nine, daha hava aydınlanmadı ki!
Otobüs sizin uyanmanızı beklemeyecek. Hadi, doğrulun!
İrfan gülerek Mustafa’yı dürttü. Kalk artık, dondurma yiyecektin hani!
Bu söz Mustafa’yı hemen ayağa kaldırdı. Doğru ya! Ben hazırım!
Herkes aceleyle hazırlandı. Kahvaltılarını yaptıktan sonra evden çıkıp Hasançelebi’nin merkezine indiler. Hekimhan’a gidecek otobüsün hareket etmesine çok az kalmıştı. Yolcular yerlerine yerleşirken muavin kapıdan seslendi: Haydi arkadaşlar, geç kalmayalım! Oturacak yeri olan otursun, birazdan kalkıyoruz!
Otobüs hareket etti. Stabilize yolda sallana sallana ilerliyordu. Şoför teybe bir kaset koymuş, türkülerin sesi otobüsün içine yayılmıştı. Muavin de yolculardan ücretleri toplamaya başladı. Güzergâh üzerindeki duraklarda bekleyen yolcular da otobüse biniyordu. Yolcu sayısı arttıkça oturacak yer bulamayanlar ayakta gitmek zorunda kalıyordu.
Mustafa, camdan dışarı bakarken İrfan’a döndü. Hekimhan’a varınca önce pastaneye gidelim, olur mu?
Annene sor. Belki önce işlerini bitirmesi gerekiyordur.
O zaman bekleriz. Ama dondurma yemeden dönmem!
İrfan gülerek başını salladı. Bunu bütün otobüs duydu zaten!
Bir süre sonra Hekimhan’a vardılar. Çarşıda mesai başlamış, dükkânlar açılmış, sokaklar hareketlenmişti.
Melek’in öncelikle halletmesi gereken bazı işleri vardı. İlk olarak Ziraat Bankasına gittiler. Melek, Almanya’dan getirdiği markları burada bozdurdu. Ardından bankanın hemen arkasındaki hükümet konağına geçerek resmî işlemlerini halletti.
Saniye ise çocukları yanına alarak cadde boyunca uzanan çarşıda dolaşmaya başladı. Yolun iki tarafındaki dükkânlar, vitrinlerde sergilenen eşyalar ve alışveriş yapan insanlar İrfan’ın ilgisini çekiyordu.
Mustafa bir dükkânın önünde durdu. İrfan, şuna baksana! Güzelmiş.
Güzel ama alacak mısın?
Daha annemden para istemedim ki!
Saniye gülerek çocuklara döndü. Siz önce bakın bakalım. Her gördüğünüzü alacak olursak eve dönerken otobüse sığamayız.
Birkaç saat sonra Melek de yanlarına geldi. Hükümet konağındaki işlerini bitirmiş, postaneye uğrayarak Almanya’ya bazı evraklar göndermişti.
Mustafa annesinin yanına sokuldu. Anne, şimdi dondurma yiyebilir miyiz?
Melek gülümsedi. Sen sabahtan beri bunu mu düşünüyorsun?
Biraz da çarşıyı düşündüm!
Öyle mi? Peki, hadi gidelim.
Bir pasajın içinde bulunan pastaneye girdiler. Melek, herkese dondurma ısmarladı. Mustafa önüne gelen dondurmayı büyük bir iştahla yemeye başladı. İrfan ise bademciklerini düşünerek biraz temkinli davrandı.
Mustafa, kuzeninin dondurmasına baktı. Seninki neden bu kadar az?
Çünkü ben senin gibi koca koca lokmalarla yemiyorum.
Benimki biterse seninkinden de isterim.
İrfan dondurmasını kendine doğru çekti. Önce kendi dondurmanı bitir. Benimkine göz dikme!
Melek çocukların atışmasını dinleyip güldü. Siz ikiniz de aynı evde büyüseniz her gün böyle tartışırdınız herhâlde.
Dondurmalarını bitirdikten sonra çarşıdaki dükkânları dolaşmaya devam ettiler. Melek, alması gereken eşyaları aldı. Alışveriş tamamlanınca paketleri Hasançelebi’ye gidecek otobüsün kalkacağı yazıhaneye götürüp bıraktılar.
Otobüs saat on üçte, yani öğleden sonra birde hareket edecekti. Önlerinde yaklaşık bir buçuk saat vardı.
Melek çocuklara döndü. Hadi, bir de yemek yiyelim. Sonra otobüse bineriz.
Saniye hemen itiraz etti. Ne gerek var abla? Eve gidince zaten yemek yeriz.
Mustafa araya girdi. Anne, ben acıktım!
İrfan da kuzenini destekledi. Hem Hekimhan’a gelmişken kebap da yiyebiliriz.
Saniye gülerek başını salladı. Siz ikiniz boğaz konusunda bir araya gelince hemen anlaşıyorsunuz!
Melek kararını verdi. Peki, madem istiyorsunuz, hadi gidelim.
Hep birlikte Kınıklı Abbas’ın lokantasına gittiler. Masaya oturduklarında çocuklar kebap istediklerini söylediler. Siparişler verildi, kısa süre sonra yemekler geldi.
Mustafa ilk lokmasını aldıktan sonra memnuniyetle başını salladı. Anne, buranın kebabı çok güzelmiş!
Melek de gülümsedi. Beğendiysen ne mutlu. Ama yemeğini bitir, sonra yine dondurma istemeyesin!
Yok anne, bugünlük dondurma yeter!
İrfan hemen araya girdi. Bunu da Ünal’la Ali’ye anlatırsın artık. Hem dondurma yedin hem kebap!
Mustafa kahkaha attı. Elbette anlatacağım! Onlar da burada olsalardı, onlar da yerlerdi.
Yemeklerini bitirdiklerinde otobüsün hareket saati yaklaşmıştı. Yazıhaneye giderek paketlerini aldılar ve otobüse bindiler. Herkes yerleşince otobüs hareket etmek üzereydi.
Mustafa, İrfan’a dönüp son kez hatırlattı: Köye gidince ilk işim Ünal’la Ali’yi bulmak olacak.
Ne yapacaksın onları bulup?
Hekimhan’a gittiğimi, dondurma yediğimi, kebap yediğimi anlatacağım!
Bir de otobüste ne kadar konuştuğunu anlat, diye takıldı İrfan.
Mustafa gülerek başını salladı. Onu anlatmam. O benim sırrım!
Otobüs Hasançelebi’ye doğru yola çıktığında çocuklar günün yorgunluğunu üzerlerinde hissetmeye başlamıştı. Hekimhan gezisi onlar için çarşıyı dolaşmak, alışveriş yapmak, dondurma ve kebap yemekle geçen güzel bir gün olmuştu.
İrfan içinse anneannesiyle dedesinin evinde başlayan yaz tatilinin unutulmaz anılarından biri olarak kalacaktı.
Yıllar geçti. Bir zamanlar Ayşe ile Hasan’ın evinde büyüyen, anne babalarının gelişini bekleyen çocuklar büyüdü; kendi hayatlarını kurdular.
Hepsi zamanla Alamancı yaşamlarına alıştılar. Zeynep Almanya’ya yerleşti. Ünal anne ve babasının ardından Almanya’ya yerleşmiş burada evlenmişti. Ali İstanbul’da ailesi ile birlikte yaşıyordu. Çocukluklarında yaşadıkları ayrılıkların kendi evlatlarının başına gelmesini istemiyorlardı.
Çocukları anne baba özlemiyle büyümeyecek, her sabah uyandıklarında annelerini ve babalarını yanlarında bulacaklardı. Ailece aynı evde yaşamanın, çocuklarının büyümesine tanıklık etmenin ve günlük hayatı birlikte paylaşmanın değerini biliyorlardı.
Almanya’da evler aldılar, işlerini ve düzenlerini kurdular. Birçoğu Alman vatandaşlığı da aldı. Yıllar önce kendi anne babalarının izlediği yoldan geçmişlerdi; ancak bu kez ailelerini yanlarından ayırmamaya çalışıyorlardı.
Yeni bir ülkede hayat kurmaları, doğup büyüdükleri topraklarla bağlarını koparmadı. Birkaç yılda bir de olsa memlekete geliyor; köylüleriyle, akrabalarıyla ve eski dostlarıyla buluşuyorlardı. Köyün sokaklarında dolaşıyor, çocukluklarında oynadıkları yerleri birbirlerine gösteriyor, eski günleri konuşuyorlardı.
İrfan da yıllar geçtikçe çocukluğunda gördüklerini daha iyi anlamaya başladı. O zamanlar arkadaşlarının anlattığı ayrılıkların ne anlama geldiğini tam olarak kavrayamıyordu. Şimdi ise o günleri hatırladığında, bir dönemin aile yaşamına dair pek çok ayrıntı gözünün önüne geliyordu.
Manisa Garı’nda başlayan yolculuk, Ankara Garı’ndaki karşılaşmalar, Hasançelebi İstasyonu’nda eşeklere ve katırlara yüklenen bavullar, Ayşe ile Hasan’ın evindeki kahvaltılar, Mustafa, Ali ve Ünal’la oynanan oyunlar…
Bir de Melek’in geliş haberi vardı. Mustafa’nın annesine kavuşmak için koştuğu o günü, arkadaşlarının bir anda sessizleşmesini ve herkesin kendi anne babasını düşünmesini unutmadı.
O yıllarda Almanya’ya giden anne babalar, ailelerine daha iyi bir gelecek sağlamak için çalışıyorlardı. Geride kalan çocuklar ise büyükanne ve büyükbabalarının yanında büyüyor, tatillerde veya özel günlerde anne babalarına kavuşmayı bekliyordu. Büyükler için bu ayrılık çoğu zaman geçim derdinin bir parçasıydı; çocuklar içinse özlemle geçen günler demekti.
Sonraki kuşak, kendi çocuklarının aynı bekleyişi yaşamaması için farklı bir yol seçti. Ailelerini yanlarında tutmaya, çocuklarıyla aynı evde yaşamaya özen gösterdi. Böylece bir kuşağın yaşadığı ayrılık, sonraki kuşağa aynı biçimde aktarılmadı.
İrfan, geçmişe dönüp baktığında çocukluğundaki yolculuğun yalnızca Manisa’dan Hasançelebi’ye yapılan bir yolculuk olmadığını görüyordu. O yolculukta aile bağları, gurbet, emek, çocukluk sevinçleri ve kavuşmalar iç içe geçmişti.
İnsanlar zamanla başka ülkelere yerleşebilir, evler alabilir, işlerini kurabilir ve farklı bir vatandaşlık kazanabilirdi. Ama doğup büyüdükleri yerlerle ve aileleriyle kurdukları bağlar, hayatlarının bir parçası olarak kalırdı.
Bir zamanlar anne babalarının yolunu gözleyen çocuklar, büyüdüklerinde kendi çocuklarının yanlarında olmasını seçmişlerdi. Geçmişte yaşadıkları deneyimler, ailece bir arada bulunmanın değerini onlara öğretmişti.
İrfan’ın belleğinde kalan en canlı görüntülerden biri, anneannesinin evinde bir araya gelen çocuklardı. Kimi oyun oynuyor, kimi annesinin gelişini bekliyor, kimi de uzaktaki babasının ne zaman geleceğini soruyordu.
Yıllar sonra bu çocukların her biri kendi hayatına yön vermiş olsa da onları bir araya getiren geçmiş değişmedi. Hepsi bir zamanlar aynı köyün sokaklarında dolaşmış, aynı sofraya oturmuş, aynı evde büyümüş ve benzer bekleyişler yaşamıştı.
Alamancı çocuklarının hikâyesi, daha iyi bir yaşam umuduyla yola çıkan ailelerin ve geride kalan çocukların hikâyesiydi. Bu hikâyede gurbetin zorlukları kadar dayanışma, aile büyüklerinin emeği ve çocukların geleceği için verilen mücadele de vardı.
İrfan için o günlerin anlamı zamanla daha da belirginleşti: İnsan nerede yaşarsa yaşasın, ailesiyle bir arada olmanın ve sevdiklerine zaman ayırmanın değerini unutmamalıydı. Çünkü yıllar geçer, çocuklar büyür, insanlar başka ülkelere yerleşir; ama birlikte yaşanan günler ve çocuklukta kurulan bağlar hafızada yaşamaya devam eder.
