Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ev sahipliğinde, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü ile Kayısı Araştırma Enstitüsü işbirliğiyle geliştirilen yerli imkânlarla geliştirilen Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi düzenlenen törenle tanıtıldı. Saatte 10 kasa kayısının çekirdeğini çıkarabilen makinenin, tek vardiyada 15 ila 16 işçinin yaptığı işi üstlenmesi hedefleniyor. Elektrikle çalışan sistemin üretimde hız, hijyen ve kalite sağlaması bekleniyor.
Yerli imkânlarla geliştirilen Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi, 3 Ağustos 2026 tarihinde saat 16.00’da Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde düzenlenen programla tanıtıldı.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan programda, tarımsal üretimde teknolojik dönüşümün önemi, kayısı sektörünün ekonomik değeri ve gelecekte karşılaşılabilecek iş gücü ihtiyacı ele alındı.
Tanıtım programına Malatya Valisi Seddar Yavuz, AKP Malatya Milletvekili İ. Ölmeztoprak, Yeşilyurt Belediye Başkan Yardımcısı Kemal Oruç, İl Tarım ve Orman Müdürü Osman Akar ve Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan katıldı.
Programda ayrıca Ege İhracatçılar Birliği temsilcileri, Malatya Turgut Özal Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi öğretim görevlileri, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, kamu kurumlarının yöneticileri, sektör paydaşları ve üreticiler yer aldı.
Kayısı Sektörü Yılda 400 Milyon Dolar Gelir Sağlıyor
Programın açılış konuşmasını yapan Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürü Abdullah Erdoğan, kayısının Malatya ekonomisinin temel taşlarından biri olduğunu söyledi.
Yaklaşık 32 bin üreticinin geçim kaynağı olan kayısı sektörünün ülke ekonomisine yılda ortalama 400 milyon dolar döviz girdisi sağladığını belirten Erdoğan, sektörün gelişimini sürdürebilmesi için teknolojik yatırımların önem taşıdığını kaydetti.
Erdoğan, Kayısı Araştırma Enstitüsünün kükürtleme ve kurutma işlemlerinde standardizasyon sağlanmasına yönelik çalışmalar yürüttüğünü anlattı. TÜBİTAK destekli yöntemle kükürtleme süresinin 4 saate, kurutma süresinin ise 44 saate indirildiğini ifade etti.
Makinenin Tanıtımı Zirai Don Nedeniyle Ertelendi
Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi’nin 2022 ile 2025 yılları arasında geliştirildiği bildirildi. Makinenin 2025 yılında tanıtılması planlanırken, aynı yıl yaşanan zirai don nedeniyle programın 2026 yılına ertelendiği belirtildi.
Geleneksel yöntemlerle çalışan bir işçinin günde ortalama 6 kasa kayısının çekirdeğini çıkarabildiğini anlatan Abdullah Erdoğan, geliştirilen sistemin iş gücü ihtiyacını önemli ölçüde azaltacağını söyledi.
Erdoğan, “Geliştirilen bu makine, tek bir vardiyada 15 ila 16 işçinin yaptığı işi tek başına yapabiliyor. Bu sayede işlem daha hızlı, hijyenik ve kaliteli hâle gelecek” dedi.
Vali Yavuz: Tarımda Teknolojiye Yatırım Kaçınılmaz
Malatya Valisi Seddar Yavuz, tarım sektöründeki değişen nüfus yapısı ve iş gücü ihtiyacına dikkat çekerek, “Tarımda teknolojiye yatırım kaçınılmaz” değerlendirmesinde bulundu.
Son 5 yılda doğum oranlarının Türkiye genelinde yüzde 20, Malatya’da ise yüzde 25 azaldığını hatırlatan Yavuz, gelecekte tarımsal üretimde çalışacak işçi bulmanın daha da zorlaşabileceğini belirtti. Yavuz, bu nedenle tarımsal üretimde teknoloji kullanımının artırılması gerektiğini vurguladı.
Malatya Çiftçisine 9,4 Milyar Lira Destek
Vali Seddar Yavuz, 2025 yılında Malatya’daki çiftçilere toplam 9,4 milyar lira destek sağlandığını açıkladı. Bu tutarın yaklaşık 8 milyar liralık bölümünün zirai don nedeniyle yapılan ödemelerden oluştuğunu ifade etti.
Kayısı fiyatlarına da değinen Yavuz, Toprak Mahsulleri Ofisinin piyasayı yakından takip ettiğini, gerekli görülmesi hâlinde düzenleyici aktör olarak devreye gireceğini bildirdi.
Makine İki Aşamalı Sistemle Çalışıyor
Konuşmaların ve yapılan duaların ardından makinenin çalışma sistemi katılımcılara tanıtıldı. Sistemi geliştiren Malatya’nın Akçadağ ilçesine bağlı Kürecik Güneşli Mahallesi’nde kayısı üreticiliği yapan Nihat Çelik, makinenin teknik özelliklerini protokol üyeleri ve üreticilerle paylaştı.
Kayısı Çekirdeği Çıkarma Makinesi’nin iki ana aşamadan oluştuğu belirtildi. İlk aşamada boylama makinesi, tekneye dökülen islimlik kayısıları büyüklüklerine göre otomatik olarak ayırıyor. İkinci aşamada ise “patik” olarak adlandırılan çıkarma makinesi, ayrılan kayısıların çekirdeklerini meyveye zarar vermeden çıkarıyor.
Saatte 10 Kasa İşliyor
Elektrikle çalışan makinenin saatte yalnızca 2 kilovat enerji harcadığı bildirildi. Sistem, 1 saat içerisinde 10 kasa kayısının patik, diğer bir ifadeyle çekirdek çıkarma işlemini gerçekleştirebiliyor.
Makinenin iş gücü ihtiyacını azaltmasının yanı sıra kayısıların daha hızlı, hijyenik ve standart biçimde işlenmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Tanıtımın ardından makine geliştiricisi Nihat Çelik, sistemin teknik detaylarına ilişkin bilgi verdi ve katılımcıların sorularını yanıtladı.
Programın sonunda davetlilere kayısı ve vişne şurubu ikram edildi. Kayısı Araştırma Enstitüsü tarafından çölyak hastaları ve gluten hassasiyeti bulunan kişiler için kayısı çekirdeği ile dut kullanılarak hazırlanan glutensiz bisküviler ve fonksiyonel gıda ürünleri de paketler hâlinde katılımcılara sunuldu.
KAYNAK: Fikri Demirtaş / Malatyayenises.com
