Çocuk Koruma ve Ceza Mevzuatında Yeni Dönem: 7593 Sayılı Kanun Yürürlüğe Girdi
EDİTÖR / malatyayenises.com Haber Merkezi
8 Ağustos 2026 tarihinde kabul edilen 7593 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 18 Ağustos 2026 Salı tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenleme; Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Kabahatler Kanunu, Çocuk Koruma Kanunu ve Sosyal Hizmetler Kanunu’nda değişiklikler getiriyor.
SİLAHI ÇOCUĞUN ELE GEÇİRMESİNE NEDEN OLANA 1 YILDAN 3 YILA KADAR HAPİS
Kanunun 1. maddesiyle 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a 13/A maddesi eklendi.
Buna göre ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiilin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması hâlinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.
ÇOCUKLARIN CEZA SORUMLULUĞUNDA YENİ DÜZENLEME
Kanunun 2. maddesiyle Türk Ceza Kanunu’nun 31. maddesinde değişikliğe gidildi.
Düzenlemeyle ikinci fıkradaki “12 yıldan 15 yıla” ibaresi 13 yıldan 18 yıla, “9 yıldan 11 yıla” ibaresi 10 yıldan 12 yıla, “7 yıldan” ibaresi ise 9 yıldan şeklinde değiştirildi.
Üçüncü fıkrada yer alan “18 yıldan 24 yıla” ibaresi 19 yıldan 27 yıla, “12 yıldan 15 yıla” ibaresi 15 yıldan 18 yıla, “12 yıldan fazla” ibaresi ise 15 yıldan fazla olarak yeniden düzenlendi.
Maddeye eklenen yeni fıkrayla, somut olayda kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ile daha önceden kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkûmiyet gibi hususlardan biri veya birkaçı dikkate alınabilecek.
Bu şartlarda, kasten öldürme ile neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler hakkında üçüncü fıkra hükümlerinin uygulanmamasına karar verilebilecek.
Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış ve ceza sorumluluğu bulunan çocuklar hakkında ise ikinci fıkra yerine üçüncü fıkra hükümleri uygulanabilecek.
AİLE HUKUKUNDAN KAYNAKLANAN YÜKÜMLÜLÜĞÜN İHLALİNDE CEZALAR ARTIRILDI
Kanunun 3. maddesiyle Türk Ceza Kanunu’nun 233. maddesindeki cezalar da değiştirildi.
Birinci fıkradaki “bir yıla” kadar olan ceza 3 aydan 2 yıla, ikinci fıkradaki “3 aydan 1 yıla” cezası 6 aydan 2 yıla, üçüncü fıkradaki “3 aydan 1 yıla” cezası ise 1 yıldan 3 yıla çıkarıldı.
Ayrıca birinci ve üçüncü fıkralarda tanımlanan fiiller nedeniyle çocuğun kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın faile verilecek cezanın yarısından iki katına kadar artırılması hükme bağlandı.
15 YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUK İÇİN SOSYAL İNCELEME OLMADAN İDDİANAME DÜZENLENEMEYECEK
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174. maddesine eklenen hükümle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmadan düzenlenen iddianamelerin iadesinin önü açıldı.
Çocuk Koruma Kanunu’nun 35. maddesinde yapılan değişiklikle de 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hâle getirildi.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması durumunda ise Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hâkiminin bunun gerekçesini iddianamede ya da kararda göstermesi gerekecek.
ÇOCUK EĞİTİMEVLERİ İÇİN YENİ KRİTERLER
İnfaz Kanunu’nun 11. maddesindeki “Çocuk tutukluların” ifadesi “Çocuk hükümlülerin veya tutukluların” şeklinde değiştirildi. Çocukların kurumlarda gruplandırılmasında “suç türleri” de değerlendirme ölçütleri arasına alındı.
Çocuk hükümlülerin kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine ayrılmalarına ilişkin değerlendirmeler, en geç üç ayda bir yapılacak.
Bu değerlendirmeye psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, rehberlik uzmanı, öğretmen veya Türkiye Barolar Birliğinin çocuk hakları komisyonunca görevlendirilecek avukat gibi en az bir uzman da katılacak.
Tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen çocuk hükümlülerin yeniden değerlendirilme süresi 6 ayı geçemeyecek.
BAZI ÇOCUK HÜKÜMLÜLER DOĞRUDAN EĞİTİMEVİNE ALINACAK
Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilen çocuk hükümlülerin cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilecek.
Ancak firar eden, başka bir fiil nedeniyle tutuklama kararı verilen, kapalı kuruma iade veya odaya kapatma disiplin cezası kesinleşen ya da kurum düzeni ve kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturan çocuklar, idare ve gözlem kurulu kararıyla çocuk kapalı ceza infaz kurumuna gönderilebilecek.
Uygulamanın ayrıntıları yönetmelikle belirlenecek.
BAZI SUÇLAR HARİÇ 15 YAŞINA KADAR 1 GÜN 2 GÜN SAYILACAK
İnfaz Kanunu’nun koşullu salıverilmeye ilişkin 107. maddesinde yapılan değişiklikle, belirli ağır suçlar kapsam dışında tutuldu.
Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları hariç olmak üzere, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, koşullu salıverilme hesabında 2 gün olarak dikkate alınacak.
18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE BIÇAK SATIŞI VE TAŞIMASI YASAK
Kabahatler Kanunu’na eklenen 43/C maddesiyle, 6136 sayılı Kanun kapsamında bulunmayan her türlü bıçak ile kesici, delici veya bereleyici aletler için yeni kurallar getirildi.
Bu aletlerin mevzuata göre ruhsatlandırılmış yerler dışındaki satış ve sergilenmesi yasaklandı.
Ayrıca bu tür bıçak ve aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasak kapsamına alındı.
Kurallara aykırı davranan kişiye 5 bin lira, bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması hâlinde 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Kabahatin işlendiğini öğrenen işletici veya sorumlunun yetkili makamlara bildirimde bulunmaması durumunda ayrıca 5 bin lira idari para cezası verilecek.
Kabahate konu eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebilecek. Para cezası ve el koymaya kolluk görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine ise mülki amir karar verecek.
15 YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLAR İÇİN HÂKİMDEN TEDBİR İSTENECEK
Bıçak ve kesici aletlerle ilgili kabahati işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında, çocuğun üstün yararı gözetilerek koruyucu, destekleyici ve yönlendirme tedbirlerine karar verilmesi için mülki amir tarafından çocuk hâkimine başvurulacak.
Düzenleme internet satışları ve mesafeli satışları da kapsayacak.
Sanat veya mesleğin icrası ile eğitim için gerekli bıçak, şiş ve benzeri araçların icra yerinde ve işi yapan kişilerce kullanılması, bulundurulması ve taşınması ise bu hükümlerin dışında tutuldu.
ÇOCUKLARA 20 SAATTEN 300 SAATE KADAR YÖNLENDİRME TEDBİRLERİ
Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen 5/A maddesiyle “yönlendirme tedbirleri” düzenlendi.
Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar bakımından uygulanacak sosyal ve toplumsal hizmet tedbiri kapsamında çocukların spor kulüpleri, gençlik merkezleri, spor tesisleri ve ilgili kamu kuruluşlarında 20 saatten 300 saate kadar psikososyal gelişimlerine katkı sağlayacak görevler almalarına karar verilebilecek.
DİJİTAL CİHAZLAR 3 AYDAN 2 YILA KADAR TAKİP EDİLEBİLECEK
Dijital risklerden korunma tedbiri kapsamında çocuğun kullandığı telefon, telefon hattı, bilgisayar, tablet ve benzeri cihazların bildirilmesi öngörüldü.
Tedbir kararından sonraki dijital hareketler, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 aydan az, 2 yıldan fazla olmamak üzere çeşitli takip yazılımlarıyla kurum denetimine açılabilecek.
Riskli olarak tanımlanan bazı dijital mecralara, uygulamalara ve platformlara erişim de engellenebilecek.
KİTAP, KÜTÜPHANE VE ÇEVRE TEMİZLİĞİ TEDBİRLERİ
Kitap ve kütüphane tedbiri kapsamında çocuklara kütüphane ve okuma salonlarında 20 saatten 300 saate kadar görev verilebilecek veya belirlenen eserleri okumaları istenebilecek.
Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri kapsamında da çocukların 20 saatten 300 saate kadar park, bahçe ve sahil gibi alanlarda çevre temizliği yapmalarına, bitki bakımına, ağaçlandırma ve çiçeklendirme çalışmalarına katılmalarına karar verilebilecek.
BAĞIMLILIK İÇİN TEDAVİ VE REHABİLİTASYON TEDBİRİ
Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılıklar için Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Yeşilay tarafından yürütülecek tedavi ve rehabilitasyon programlarının tamamlanması yönünde tedbir uygulanabilecek.
Yönlendirme tedbirlerinin uygulama esasları Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
ACİL KORUNMADA 24 VE 48 SAATLİK SÜRELER
Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, davranışsal bağımlılık ya da ağır tehlike oluşturan bulaşıcı hastalık nedeniyle kendisi veya başkaları açısından ciddi tehlike oluşturduğu değerlendirilen çocuklar için yeni bir süreç getirildi.
Uzman hekimin tedavi ihtiyacı tespit etmesi hâlinde 24 saat içinde rapor düzenlenecek.
Sağlık kurumu, rapor tarihinden itibaren en geç 24 saat içinde çocuk hâkimine başvuracak.
Başvurunun ardından en geç 48 saat içinde, ilgili uzman hekimin de bulunduğu üç uzman hekimden oluşan resmî sağlık kurulunun raporu mahkemeye sunulacak.
Hâkim de başvuru ve sağlık kurulu raporunu değerlendirerek en geç 48 saat içinde karar verecek.
Çocuğun sağlık kuruluşuna gelmesinden hâkim kararının tebliğine kadar gerekli tıbbi müdahale ve tedaviler uygulanabilecek, gerektiğinde kolluktan yardım istenebilecek.
Hâkim, çocuğun üstün yararını gözeterek bulunduğu yerin gizli tutulmasına, kişisel ilişkinin kurulmasına veya sınırlandırılmasına karar verebilecek.
“SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK” İFADESİ DEĞİŞTİRİLDİ
Yeni düzenlemeyle birçok kanunda kullanılan “suça sürüklenen” ibaresi, yerine göre “adli süreçteki” veya “hakkında adli süreç yürütülen” şeklinde değiştirildi.
Bu değişiklikler Sosyal Hizmetler Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu’nun çok sayıda maddesine yansıtıldı.
KAMU DAVASI AÇILIRSA İKİ BAKANLIĞA BİLDİRİM
Çocuk hakkında kamu davası açılması hâlinde, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla durumun Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerine bildirilmesi hükme bağlandı.
HAGB KARARINDA YENİ TEDBİRLER UYGULANABİLECEK
Adli süreçteki çocuk hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi hâlinde, yeni getirilen yönlendirme tedbirlerinden uygun görülen bir veya birkaçı denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanabilecek.
Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın az olması hâlinde ise çocuk hakkında HAGB kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi şartı aranmayabilecek.
TEDBİRE UYMAYAN VELİ, VASİ VEYA SORUMLUYA TAZYİK HAPSİ
Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması sırasında gerektiğinde kolluk desteği istenebilecek.
Kurumların koordinasyonu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, illerde vali, ilçelerde ise kaymakam tarafından sağlanacak. Sekretarya hizmetlerini aile ve sosyal hizmetler il müdürlükleri yürütecek.
Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbirlerin gereklerine aykırı hareket eden anne, baba, vasi veya bakım ve gözetiminden sorumlu kişi hakkında, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre çocuk hâkimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.
Karara itiraz edilebilecek, kesinleşen tazyik hapsi Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yerine getirilecek.
BIÇAK SATIŞINA İLİŞKİN BİR HÜKÜM 1 ARALIK’TA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
7593 sayılı Kanunun 16. maddesine göre, Kabahatler Kanunu’na eklenen 43/C maddesinin birinci fıkrasının, ruhsatlandırılmış yerler dışında bıçak ve benzeri aletlerin satış ve sergilenmesine ilişkin (a) bendi 1 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Kanunun diğer hükümleri ise 18 Ağustos 2026’daki yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Kanunun 17. maddesinde, hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütüleceği belirtildi.
KAYNAK / malatyayenises.com
