Malatya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (MESOB) Başkanı Şevket Keskin, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan "Asrın Felaketi"nin üçüncü yıl dönümünde, esnafın ayağa kaldırılması ve şehrin ticari hafızasının korunması adına geride kalan üç yıllık süreçte sürekli öneri ve çözüm odaklı bir yaklaşım içinde olduklarını bildirdi. Keskin, ilk günden bugüne kadar esnafın mağduriyetlerinin giderilmesi için mücadele verdiklerini ve “Ticaretin ayağa kaldırılmadan şehrin ayağa kaldırılamayacağı” düşüncesini sürekli gündemde tuttuklarını bildirdi.
Keskin, "6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde, şehitlerimizi rahmetle anıyor, yaralılarımıza acil şifalar diliyor, o günlerin bir daha yaşanmamasını temenni ediyorum. 6 Şubat 2023 tarihinde yaşadığımız o büyük acının üzerinden tam üç yıl geçti. Şehir çöktü; çarşısı işlevini yitirdi, esnafın büyük bölümü iş yerlerini, sermayelerini ve evlerini kaybetti. Bu felaketin ardından Malatya’da yaklaşık 20 bin esnaf ekonomik ve barınma sıkıntısı içinde kaldı. Ancak biz ilk günden itibaren 'Malatya’yı terk etmiyoruz' dedik. Bakınız, depremin ilk haftasında 'Esnaf Malatya'yı sahipsiz, boş ve yalnız bırakmayacak' açıklamasını yaptık. Hasarsız iş yerlerini açma çağrısında bulunduk ve esnafı şehri yetim bırakmamaya davet ettik. Şehir gece karanlığına gömülürken, esnafın ışığı şehri aydınlatıyordu. İlk günden itibaren çökmüş olan şehrimizde 'Esnaf ayağa kalkmadan Malatya ayağa kalkmaz' düsturuyla hareket ettik .”
Keskin, “Sokak sokak, dükkan dükkan gezerek esnafımızın derdiyle dertlendik.
-Yıkılan iş yerlerinin ardından esnafın ticari faaliyetine devam edebilmesi için Malatya’nın muhtelif noktalarında kurulan konteyner çarşıların planlanmasında aktif rol alınmıştır. Yanlış noktalara konan konteynerlerin kaldırılması ve esnafların mağdur edilmemesi için girişimlerde bulunulmuştur.
-Ankara Valiliği, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu ve Ankara esnafının iş birliği ile 150 iş yerinden oluşan Ankara Çarşısı’nın kurulması sağlanmıştır. Burası deprem bölgesindeki 11 ilde esnafın kendi eliyle kurduğu ilk çarşıdır. Çarşımızın klimaları Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy’un kişisel desteği ile sağlanmıştır.
-Malatya Büyükşehir Belediyesinin yanına 354 iş yerinden oluşan Malatya Geçici Ticaret Merkezi kurulması sağlanmış ve buraya 200 esnafımızın iş yeri açması sağlanmıştır.
-MATİM İş Merkezi’nde yine Büyükşehir ve Valilik ile iş birliği yapılarak buraya 200 esnafımızın ekmek kapısı açılmıştır. Sümerpark içinde Peynirciler Çarşısı açılmıştır.
-Büyükşehir Belediyesi iş birliğinde Sanayi Sitesi’nde Geçici Bakırcılar Çarşısı’nda (Babuktu) 180 esnafımız için iş yeri kurulması sağlanmıştır.
- Cumhuriyet Meydanı üstü esnafımız için konteyner iş yerleri, altı ise kapalı Yeni Kuyumcular Çarşısı olarak düzenlenmiş ve esnafımıza hizmet vermiştir.
-Malatya il merkezinde Tecde, Çatyol, Öğretmenevi, Nikah Sarayı, Yüzakı, Mıhlıtut, SGK bölgesi, Kayalık, Kuyuönü, Çilesiz, Çavuşoğlu, Eskimalatya, Çırmıhtı, Millet Bahçesi, Akpınar, Mehmet Buyruk Caddesi, Fatih Lisesi, Çevreyolu Maliye, Kanalboyu başta olmak üzere 35 ayrı noktada esnafımız için konteyner çarşılar kurulması sağlanmıştır.
- Malatya Milletvekilimiz Veli Ağbaba tarafından esnaf odalarımızın büro kullanımı için 15 tane konteyner sağlanmıştır.
- Her platformda kalıcı işyerlerinin hızla teslim edilmesini, çarşının beklentilere uygun yapılmasını savunduk. Esnafın borçlarının ertelenmesi, faizsiz kredi sağlanması, kredi limitlerinin artırılması ve geri ödeme şartlarının deprem koşullarına göre esnetilmesi için yoğun görüşmeler yürüttük.
- Malatya’da 9 bin esnafa faizsiz 3 milyar 150 milyon TL’si KOSGEB kredisi olmak üzere yaklaşık 13 bin 500 esnafımızın 8 milyar TL tutarında krediye erişimi sağlanmıştır.
- ÖTV’siz ticari araç desteğinin yeniden sağlanmasını, yerinde dönüşüm desteğinin 3–4 milyon TL’ye çıkarılmasını ve KOSGEB desteklerinin tüm esnafa açılmasını istedik.
-Malatya Minibüsçüler Esnaf Odamız koordinasyonuyla şoför esnaflarımız ile çevre illerden gelen şoför esnaflarımız kendi araçlarıyla mağdur olan vatandaşları, başka illere taşıma faaliyetinde bulundular,
- Sicil affı talebimizi her platformda dile getirdik; bankaların depremzede esnafa ‘kara liste’ engeli çıkarmaması için mücadele ettik.
- Deprem bölgesine en az iki yıl ödemesiz, faizsiz kredi verilmesi önerisini sunduk. Basit usulden gerçek usule geçişin deprem bölgesinde ertelenmesi, zayi malların tazmini ve ticari plakaların mülkiyet güvencesi gibi taleplerimizi ilgili kurumlara ilettik.
- Deprem sürecinde Türkiye’nin 81 ilindeki esnaf kuruluşlarıyla koordinasyon kurarak hemşehrilerimize gıda, giyim ve temel ihtiyaç malzemelerinin ulaşmasını sağladık.
-Sivas’ta faaliyet gösteren lokantacı ve kebapçı esnafların katkılarıyla hazırlanan 1 ton Sivas köftesi, Malatya’da 11 bin civarında depremzede ailelere ikram edildi.
- Yine Akçadağ ve Doğanşehir TESK ve UNDP işbirliği ile toplam 7 milyon TL tutarında Kalkınma ve İnovasyon Merkezleri kurulması sağlanmıştır.
- TESK ile işbirliği içinde 6 Şubat depremlerinin ardından Hacı Hasan Kavuk Mesleki Eğitim Merkezi'nde 350 öğrenciye psiko-sosyal destek çalışması sağlandı ve harçlıkları ulaştırıldı.
-TESKUNDP Türkiye de deprem sonrası geçim kaynaklarının canlandırılması programı çerçevesinde iş yeri ağır hasarlı olan esnafımız hibe destek kapsamında destekden faydalanmıştır.
- Türk Kızılay, deprem bölgesinde ekonomik canlanmaya destek olmak için başlattığı Esnaf Destek Programı iş birliği içinde yaklaşık 600 işletme sahibine hibe ödemesi gerçekleştirildi.
MESOB Başkanı Şevket Keskin, “Deprem sürecinde başta Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere hükümetimizin ilgili tüm bakanlıklarına esnaf ve sanatkarımızın, Malatya’mızın sorun ve çözüm talepleri dosyalar halinde takdim edilmiş, takibi yapılmıştır. Malatya’da bugün itibariyle kalıcı işyerleri faaliyete geçmiş değildir. Ancak, bugün kalıcı iş yerlerinin büyük oranda tamamlandığını ve teslim aşamasına geldiğini görüyoruz. MESOB’un yerinin belirlenmesinde önemli katkısı bulunan Altay Kışlası’nda yapılan küçük sanayi sitesindeki 712 işyeri ağır hasarlı sanayici esnafımızın kullanımına açıldı. Çarşıda gecikmeler olsa da altyapının tamamlanıp kısa sürede teslim edilmesini bekliyoruz. Son esnafımız kalıcı dükkanına geçene kadar mücadelemiz sürecek. Üç yıldır ‘Esnaf ayağa kalkmadan Malatya kalkamaz’ gerçeğiyle çalıştık.” dedi.
Keskin açıklamasının son bölümünü şu şekilde tamamladı, “Toplumumuzda ‘yas evinde kavga olmaz’ anlayışı vardır. Bu nedenle üç yıl boyunca sert tartışmalardan uzak durduk. Çünkü çökmüş bir şehrin insanını başka gündemlerle meşgul etmek doğru olmazdı. Ancak bugün bir gerçeği ifade etmek zorundayım: Depremin ilk günlerinde şehrin durumu ve ihtiyaçları maalesef Cumhurbaşkanımıza ve bakanlara doğru şekilde aktarılmadı. Meslek kuruluşları toplantılara davet edilmedi, taleplerimizin iletilmesi engellendi. Buna rağmen ben, davet edilmediğimiz toplantılara zorla girerek, zaman zaman engellenerek, hatta korumalarla tartışma yaşamak pahasına bakanlara Malatya’nın gerçek fotoğrafını anlattım, esnafımızın sorunlarını aktardım. Bakanlarımızı yıkılmış çarşıya bile götürmek istemediler; ben ısrar edince gördüler. Sayın bakanlarımız İtfaiye Dairesi binasındaki koordinasyon toplantısına getirilip, şehre sokulmadan tekrar gönderiliyordu. Bizler devreye girince bakanlarımız Malatya’nın fotoğrafını, yıkılmış olan çarşısını gördüler. Hatırlanacaktır; tamamen yıkılmış olan çarşımız Battalgazi ilçesi sınırındaydı, ama Battalgazi ilçesi afet kapsamına alınmamıştı. Böyle bir şey olabilirmiydi? Depremin ilk aylarında Sayın Cumhurbaşkanımızın Malatya’daki toplantılarına davet edilmememize rağmen o toplantılara katılarak Sayın Cumhurbaşkanımıza sorun ve taleplerimizi aktardım. Bunların hepsi kayıtlarımızda mevcuttur. Bazıları ise hem şehrin gerçeklerini gizledi hem de bizim bu mücadelemizden rahatsız oldu.
Mutlaka yetişemediğimiz, ulaşamadığımız konular olmuştur, ama şu bir gerçek hizmet binalarımızın yıkılmasına rağmen başta ESOB olmak üzere tüm odalarımız ve oda başkanlarımız ve genel sekreterlerimiz bir hafta içinde hizmet verir duruma gelmiştir. Başta şahsım olmak üzere tüm oda başkanlarımız ve genel sekreterlerimiz şehrimizi terk etmedik sahada olduk.
Her şartta ve her platformda imkanlarımızın da üstünde esnaflarımızın hak ve hukukunu korumaya devam edeceğiz, rabbim bir daha böyle felaketleri memleketimize yaşatmasın.”
