Malatya – Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yıl dönümü dolayısıyla Malatya’da kapsamlı bir basın açıklaması gerçekleştirdi. Deprem bölgesindeki kültürel mirasın ihyası ve tarihi yapıların restorasyon süreçlerine dair güncel verileri paylaşan Ersoy, Malatya’daki vakıf eserlerinin Haziran ayına kadar tamamlanacağını duyurdu. Bakan Ersoy, bölgedeki inşa ve ihya hareketinin dünya tarihinin en büyük projelerinden biri olduğunu vurguladı.
Kültürel Mirasa 9,3 Milyar Liralık Destek
Bakan Ersoy, depremden etkilenen 11 ilde 5 bin 119 taşınmazın hasar tespitinin yapıldığını açıkladı. Bakanlığa tahsisli yapılar için 7,3 milyar lira ödenek kullanıldığını belirten Ersoy, özel mülkiyetteki tescilli yapılar için de 2 milyar liralık hibe desteği sağlandığını bildirdi. Malatya özelinde yürütülen 6 projenin başarıyla tamamlandığını, 3 yapıdaki restorasyon çalışmalarının ise devam ettiğini ifade eden Ersoy, Malatya Arkeoloji Müzesi ve yeni Kültür Merkezi'nin bu yıl içinde hizmete açılacağını müjdeledi.
Vakıf Eserleri Haziran'da Tamamlanıyor
Vakıflar Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki 377 yapıdan 109’unun restorasyonunun bittiğini kaydeden Ersoy, Malatya’daki 24 vakıf eserinden 22’sinde çalışmaların sürdüğünü aktardı. Bu eserlerin tamamının Haziran ayı itibarıyla yeniden hayatın içine dâhil edileceğini söyleyen Bakan Ersoy, bölgedeki müzelerde hasar gören eserlerin restorasyon süreçlerinin de titizlikle yürütüldüğünü, Malatya Müzesi'ndeki 42 hasarlı eserin tamamının restore edildiğini belirtti.
Bakan Mehmet Nuri Ersoy’un Açıklaması
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Malatya’daki konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
"Saygıdeğer misafirler, çok kıymetli Malatyalı hemşehrilerim, kıymetli basın mensupları sizleri saygıyla, muhabbetle selamlıyorum. Asrın felaketinin üçüncü yılında, yaşanan bu büyük afette ahirete irtihal eden bütün vatandaşlarımızı bir kez daha rahmetle yâd ediyorum. Rabb’im kabirlerini nur, mekânlarını cennet kılsın. Aziz milletimizin iradesi ile vekalet ettiğimiz makamlarda yine sizlerin hiçbir zaman sıkıntı yaşamaması, sorunlarınızın ivedilikle çözülmesi, ihtiyaçlarınızın giderilmesi, istediğiniz hizmet ve eserlerin hayata geçirilmesi, sürdürülebilir bir huzur ve refah ikliminin hâkim kılınması için sarsılmaz bir irade ile çalışmaktayız. İnsanımızın beklentileri söz konusu olduğunda bu beklentinin önüne geçecek hiçbir bahaneyi kabul etmiyor; olmazcılara, yapılamazcılara asla kulak asmıyoruz. Sözle değil eserlerle, hizmetlerle konuşuyoruz. Çok şükür bugüne kadar mahcup olmadık. Asrın felaketinin ardında bıraktığı yıkımın karşısında da işte bu iradeyle, milletimizin birlik ve beraberliğinden aldığımız ilham ve güçle dimdik durduk. Elinden tutup ayağa kaldırması gerekirken tam aksine insanımızın umutlarını kırmak için meydana çıkanlara, felaket tellallığını siyaset zannedenlere, bittik tükendik düzeltemezler diyenlere karşın bizler Sayın Cumhurbaşkanımızın irade ve idaresi altında, halkımızla omuza omuza verip dünya tarihinin gördüğü en muazzam inşa ve ihya hareketlerinden birini hayata geçirdik. Başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum ve ekibinin derin hayranlık uyandıran yoğun mesaisi olmak üzere, bütün bakanlıklarımız gerek kendi sorumluluk sahasında gerek iş birliği ve destek gereken alanlarda aralıksız, amasız, fakatsız bir mesai yürütmüştür. Sayın Cumhurbaşkanımızın asrın felaketinin hemen ardından bölgede halkımızla bir araya gelerek her şeyin yerine konulacağı sözünü verdiği o ilk günden üç yıl sonra bugün geldiğimiz noktaya bakarak gönül rahatlığıyla ifade ediyorum ki bu sözü yere düşürmemiş ve görevimizi yerine getirerek milletimizin başını öne eğdirmemiş olmak bizler için büyük bir huzur ve tarifsiz bir mutluluk vesilesidir. Şimdi kalan işleri de aynı kararlılık ve bilinçle en kısa sürede tamamlayacak, adeta yeni şehirlerin inşa edildiği geride bıraktığımız bu üç yıllık süreci inşallah nihayete erdireceğiz.
Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak sorumluluk sahamızda atılması gereken adımları 6 Şubat’ın hemen ardından ivedilikle atarak bu milletin sahibi olduğu tarih ve kültür varlığına kol kanat gerdik. Depremlerden etkilenen kültür varlıklarının korunması amacıyla 11 ilimizde ağır hasar gören tarihi yapılardaki nitelikli malzemenin ayıklanarak envanterlenmesi ve restorasyona altlık oluşturması amacıyla çalışmalar gerçekleştirdik. Tespiti, tasnifi, temizleme ve belgeleme çalışmaları yapılan eserlerin envanter kayıtlarını tuttuk ve geçici Kazı Evi depoları ile Müze Müdürlüklerine naklettik. Yine tescilli yapıların enkazlarını da belirlenen alanlarda muhafaza altına aldık. Hemen ardından da yıkılan ve hasar gören her bir yapı ve eserin özgün haliyle yeniden ayağa kaldırılarak hizmete, kullanıma ve ziyarete açılması için mesaimizi başlattık. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüz tam 5119 taşınmazın hasar tespit çalışmalarını gerçekleştirmiştir. Bu kapsamlı çalışma neticesinde söz konusu yapıların 364 tanesinin yıkılmış, 973 tanesinin ağır, 1206 tanesinin orta ve 1036 tanesinin az hasarlı olduğunu gördük. İnşa, onarım ve bakım çalışmaları için vakit kaybetmeden projelendirme çalışmalarını gerçekleştirdik. Bakanlığımıza tahsisli yapıların proje ve uygulama işleri için kullandığımız ödenek miktarı yaklaşık 7,3 milyar lira olmuştur. Bunun yanında özel mülkiyetteki tescilli yapılara yönelik hibe yardımı programı kapsamında 1278 adet yapıya proje yardımı, 278 adet yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere toplam 1554 adet yapıya yaklaşık 2 milyar lira yardım sağladık. Takdir edersiniz ki tarihi ve kültürel varlıklarımız üzerinde yürütülen her çalışma; analiz ve projelendirmeden tutunuz da rölöve, restorasyon, statik, elektrik, mekanik, teşhir ve tanzim işlerine kadar uzanan çok yönlü uygulamalar gerektiriyor. Depremden etkilenen 11 ilimizin tamamına baktığımızda çok şükür son derece hassas yürütülmesi gereken bu işlerden tam 63 tanesini bugüne kadar tamamladık. Hâlihazırda deprem bölgesinin tamamında devam eden iş sayısı ise 21’dir.
Yaklaşık 551 milyon lira ödenek aktararak Malatya’da başlatmış olduğumuz 6 iş başarıyla tamamlanmıştır. 3 ayrı yapı üzerinde ise restorasyon, bakım ve onarım çalışmalarımız devam etmektedir. Yine Malatya özelinde 14 adet yapının 3D belgeleme çalışmalarını tamamlamış bulunuyoruz. Ayrıca Yeşilyurt İlçesi, Hıroğlu Mahallesi, Adıyaman Caddesi’nde 8 adet yapının projelerinin yapılmasına yönelik ihale çalışmalarını başlattık. Bu yıl inşallah bunları da gerçekleştireceğiz. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüzün çalışmalarına dair son olarak, deprem bölgesinde bulunan müzelerdeki eserlerle ilgili verileri paylaşmak istiyorum. Doğal olarak bu eserlerden de hasar görenler olmuştur. Ancak özveriyle çalışan uzmanlarımızın mahir ellerinde her biri tek tek restore edilmeye başlanmış ve bugüne kadar 155 eser yeniden müzelerimizin teşhirine kazandırılmıştır. Malatya Müzesinde hasar görmüş 42 eserin tamamı restore edilmiştir. Yine Şanlıurfa, Osmaniye, Gaziantep ve Adıyaman müzelerimizin envanterine kayıtlı olan hasarlı eserlerin tamamının restorasyonu yapılmıştır. Elbistan Müzesi envanterine kayıtlı hasar gören 35 eserden ise 29’u üzerinde çalışmalar bitmiş, 6 eser üzerinde restorasyon işlemi devam etmektedir. Kahramanmaraş ve Hatay müzelerimizdeki eser restorasyonlarını da inşallah en kısa zamanda bitireceğiz. Malatya Arkeoloji Müzesi restorasyon, teşhir tanzim ve güçlendirme çalışmaları ile fiziki gerçekleşmesi %90 seviyesine gelmiş olan ve yapımına bugüne kadar 173 milyon lira harcanan yeni Malatya Kültür Merkezimizi de bu yıl tamamlayacağız.
Deprem sahasındaki medeniyet mirasımız üzerinde çalışmalar yürüten bir diğer birimimiz de Vakıflar Genel Müdürlüğümüzdür. Yaşanan afet sonrasında bölgedeki vakıf kültür varlıklarımızdan 31 tanesinin tamamen yıkılmış, 144 tanesinin ağır, 104 tanesinin orta ve 98 tanesinin hafif hasarlı olduğu tespit edilmiştir. Somut birer eser olmalarının yanı sıra manevi olarak da milletimiz için çok büyük değer taşıyan bu 377 yapının yeniden inşa edilmesi, hasarlarının giderilerek özgün haliyle yeniden işlevsel kılınması için gereken adımları attık. Geldiğimiz noktada, inşa ve restorasyon çalışmaları tamamlanan 109 eser özgün haliyle hayata döndürülmüştür. Kalan 268 eserde de sona doğru yaklaşıyoruz. İnşallah bu yılın Haziran ayı itibarıyla bütün vakıf eserlerimiz ayağa kaldırılmış, bakım ve onarımı yapılmış olarak yeniden insanımızın hayatına dâhil edilecektir. Bu süreçte Malatya’da hasar tespit edilen eserlerden 1’i tümden göçme, 11’i ağır hasarlı, 6’sı orta hasarlı ve 6’sı hafif hasarlı olmak üzere 24 adedine ilişkin ihale çalışmaları tamamlanmış ve restorasyon uygulamalarına başlanmıştır. Hâlihazırda 2 eserin restorasyonunu bitirdik. Kalan 22 vakıf eserimiz üzerinde yürütülen çalışmaları da ifade ettiğim gibi Haziran ayı itibarıyla tamamlayacağız. Son olarak, 11 ilimizin tamamında gerçekleştirdiğimiz çalışmalarla ilgili şunu da hatırlatmak isterim ki tamamladığımız ve yürütmekte olduğumuz bazı işler aynı anda 8-9 yapıyı, bazı işler yüzlerce hektarlık alanları kapsıyor. Ancak iş ne kadar büyük, sorumluluk ne kadar ağır olursa olsun, çok şükür bugüne ve bu rakamlara ulaşmayı başardık. Masadan sahaya emek veren bütün mesai arkadaşlarıma, uzman ve işçilerimize, başta mülki idarelerimiz ve belediyelerimiz olmak üzere milleti için varını yoğunu ortaya koyan kamu ve özel bütün paydaşlarımıza, valilerimize, belediye başkanlarımıza, sahaya inmiş bütün kurum ve kuruluşların yönetici ve çalışanlarına canıgönülden teşekkür ediyorum.
Sizlerin de bildiği gibi ben Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla, depremin hemen ardından Malatya ilimizde koordinatör Bakan olarak görev yaptım. Yaklaşık 6 aylık bir süreçte mesai arkadaşlarımla birlikte burada çalışmaları koordine ettik. Sizlerin yanında kalarak yaşadığınız sıkıntılara çözüm, yaralarınıza merhem olmak için çalıştık. Sonrasında bir ayağımız Ankara’da bir ayağımız yine Malatya’da olacak şekilde şehrimizin yeniden ayağa kalkması, sizlerin hayatının normalleşmesi için gereken her adımın ivedilikle atılmasını sağladık. Biz görevimizi, yapmamız gerekeni yaptık ancak siz alicenaplık gösterdiniz, beni kendinizden biri kabul ettiniz, hemşehrilik payesi verdiniz. Bu, hayatımın sonuna kadar gururla taşıyacağım ve bana hatırlattıklarıyla daima güç ve ilham alacağım bir taltif olmuştur. Siz değerli hemşehrilerime ve sizlerin şahsında depremden etkilenen bütün vatandaşlarımıza bizlere gösterdiğiniz sabır, güven ve destek dolayısıyla şükranlarımı sunuyorum. Bugün ulaşılan her başarı, böylesi tarifsiz bir felaket karşısında dahi bükülmeyen iradenizle sizlerin eseridir. Biz ve bütün diğer Bakan arkadaşlarım sadece Sayın Cumhurbaşkanımızın 'millete hizmetkâr olma' düsturunun gereğini yerine getirdik ve getirmeye devam edeceğiz. Bu duygu ve düşüncelerle konuşmamı noktalarken, Rabb’imden ülkemize bir daha böyle acılar yaşatmamasını niyaz ediyorum. İnanıyorum ki tarihin gördüğü en büyük felaketlerden birini yaşadıktan sonra dahi birlik ve beraberlik içinde tek yürek olan bu milleti ve onun iradesinden gücünü alanları Allah’ın izniyle hiçbir şey dize getiremeyecektir. Bizim birlikte aşamayacağımız engel, üstesinden gelemeyeceğimiz zorluk yoktur. Hepinize saygılar sunuyorum… Allah’a emanet olun."
Kaynak: malatyayenises.com ve malatyagazete.com
