Malatya Turgut Özal Üniversitesi tarafından yürütülen bilimsel araştırmalar, bölgenin en önemli su kaynaklarından Tohma Çayı’nın güncel ekolojik sağlığını belirledi. Uluslararası literatüre giren çalışmalar, su kalitesinin mevcut durumda insan sağlığı için güvenli olduğunu kanıtlarken nehir yatağındaki metal birikimine karşı uyarıda bulundu. Araştırma sonuçları, sürdürülebilir çevre yönetimi için kritik veriler sunuyor.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ) Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Memet Varol, 2023–2024 yılları arasında Tohma Çayı’nın ekolojik durumunu inceleyen kapsamlı bir araştırma yürüttü. Nehir boyunca 13 farklı noktadan alınan su ve sediman örnekleri, uluslararası saygınlığa sahip "Environmental Research" ve "Journal of Environmental Chemical Engineering" dergilerinde yayımlandı. Çalışma, nehrin tarımsal sulama ve sucul yaşam için uygunluğunu analiz ederek kirlilik kaynaklarını bilimsel olarak saptadı.
Yapılan analizlerde su içerisindeki ağır metal seviyelerinin Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Avrupa Birliği (AB) limit değerlerinin altında olduğu belirlendi. Mevcut veriler ışığında suda insan sağlığı açısından kanserojen bir risk bulunmadığı saptandı. Ancak nehir tabanındaki sediman örneklerinde Nikel, Kadmiyum ve Krom metallerinin birikim gösterdiği, bu durumun özellikle yukarı havzadaki dip canlıları için risk oluşturabileceği saptandı. Araştırmada; Kangal’daki termik santral, Kuluncak’taki madencilik faaliyetleri ve Şahnahan Çayı üzerinden gelen atıkların metal konsantrasyonunu artırdığına dikkat çekildi.
MTÜ Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli, doğal kaynakların korunmasında bilimsel verilerin yol gösterici olduğunu vurgulayarak şu açıklamada bulundu:
“Bilimsel çalışmalarımız, Tohma Çayı’nın su kalitesinin mevcut durumda güvenli olduğunu göstermektedir. Ancak nehir tabanında tespit edilen birikimler, sanayi ve madencilik faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Üniversite olarak, doğal kaynaklarımızın korunmasına katkı sunan ve karar vericilere bilimsel veri sağlayan araştırmalar yürütmeye devam edeceğiz.”
Üniversite, bölgedeki ekosistemin korunması amacıyla sanayi ve maden atıklarının denetimi konusunda ilgili kurumlarla veri paylaşımını sürdüreceğini bildirdi.
Kaynak: malatyayenises.com ve malatyagazete.com
