OKUL BİR MACERA PARKI DEĞİLDİR!
Asuman Sarıtaç
Maldia Ortak Akıl ve İrade Derneği Kurucu Başkanı
“Macera başlıyor!”
“Maceraya hazır mısın?”
“Okulda seni harika maceralar bekliyor!”
Okullar açılırken özellikle anaokulu ve ilkokul panolarında bu cümlelere sıkça rastlıyoruz. İlk bakışta sevimli, neşeli ve çocukların ilgisini çeken ifadeler.
Peki gerçekten çocuğa okul hakkında vermek istediğimiz mesaj bu mu?
Bir çocuğa okulu sürekli “macera” olarak anlatırsak, onun zihninde nasıl bir okul resmi oluşur?
Her gün yeni ve heyecan verici olayların yaşandığı, kuralların geri planda kaldığı, sürekli eğlencenin olduğu bir yer mi?
Oysa okul bir lunapark değildir. Bir panayır alanı da değildir.
Okul; çocuğun kendisini güvende hissettiği, başkalarıyla birlikte yaşamayı öğrendiği, sorumluluk aldığı, beklemeyi, paylaşmayı, dinlemeyi, sıra olmayı, kurallara uymayı ve zaman zaman zorlandığı halde devam etmeyi öğrendiği bir yaşam alanıdır.
Elbette okulda oyun vardır.
Özellikle erken çocukluk döneminde oyun, öğrenmenin en güçlü yollarından biridir. Çocuk oynarken keşfeder, dener, hata yapar, yeniden kurar, arkadaşlık ilişkilerini geliştirir. Ancak oyunun varlığı, okulun temel amacını “eğlenmek” haline getirmez.
Burada önemli olan kullandığımız kelimelerdir.
Çocuğa sürekli “Bugün okulda çok eğleneceksin!” demek yerine,
“Bugün okulda yeni şeyler öğreneceksin.”
“Arkadaşlarınla birlikte çalışacaksın.”
“Bazen zorlanacaksın ama denemeye devam edeceksin.”
“Öğretmenin sana yeni şeyler keşfetmen için yardımcı olacak.”
demek, okulun gerçek anlamına daha yakındır.
Çünkü çocuk okulun yalnızca keyif veren bir yer olduğunu düşünürse, ilk hayal kırıklığında ne olacak?
Canı oyun oynamak istemediğinde?
Etkinlik zor geldiğinde?
Sırasını beklemesi gerektiğinde?
Öğretmeni bir sınır koyduğunda?
Arkadaşıyla anlaşamadığında?
Her anın heyecan verici olmayacağını gördüğünde okuldan beklediği şey ile gerçek hayat arasındaki farkı nasıl karşılayacak?
Belki de eğitimde asıl konuşmamız gereken konu tam olarak burada başlıyor.
Çocuğu okula bağlamak için eğitimciler olarak sürekli heyecan üretmek zorunda mıyız?
Bence hayır.
Çocuğun okula bağlanması için yapay bir heyecan yerine güven, aidiyet ve anlam oluşturmalıyız.
Okulun kapısından giren çocuk “Bakalım bugün okulda ne kadar eğleneceğim, nasıl bir macera yaşayacağım?” diye değil, “Burada bana değer veriliyor, burada öğrenebilirim, burada kendim olabilirim.” duygusuyla karşılanmalı.
Bu nedenle okul panolarındaki dili de yeniden düşünmenin zamanı geldi.
“Macera başlıyor” yerine;
“Birlikte öğrenmeye başlıyoruz.”
“Macera seni bekliyor” yerine;
“Yeni şeyler keşfetmeye hazır mısın?”
“Harika bir macera yaşayacaksın” yerine;
“Bugün okulda yeni bir şey öğrenecek, yeni bir şey deneyecek, yeni bir şey paylaşacaksın.”
diyebiliriz.
Bunlar daha az renkli mi?
Daha az çocukça mı?
Kesinlikle değil.
Üstelik çocuğa gerçek dışı bir beklenti de yüklemiyor.
Çünkü eğitim her gün eğlenceli olmak zorunda değildir.
Bazen sessizce dinlemektir.
Bazen tekrar etmektir.
Bazen hata yapmaktır.
Bazen beklemektir.
Bazen arkadaşının hakkına saygı göstermektir.
Bazen “Ben yapamam.” dediği yerde bir kere daha denemektir.
Okullarımız çocukların heyecanını söndürmesin elbette. Fakat heyecanı amacın yerine koymasın.
Panolarımız çocuklara yalnızca “Burada çok eğleneceksin.” demesin.
“Burada büyüyeceksin.”
“Burada öğreneceksin.”
“Burada sorumluluk alacaksın.”
“Burada arkadaşlık kuracaksın.”
“Burada hata yapmana izin var.”
“Burada yeniden denemeyi öğreneceksin.”
mesajını da verebilsin.
Çünkü çocukları okula hazırlamak, onlara kusursuz ve sürekli eğlenceli bir dünya vaat etmek değildir.
Onları hayatın kendisine hazırlamaktır.
Ve hayatın her günü yeni bir macera değildir.
Ama her gün öğrenilecek yeni bir şey vardır.
Belki de okullar açılırken panolarımıza yazmamız gereken en güzel cümle şudur;
“Yeni bir öğrenme yolculuğuna birlikte başlıyoruz.”
Çünkü bir okulun en büyük başarısı çocuğu her gün eğlendirmek değil, her gün biraz daha büyütmektir.
#malatya
